O'qildi: 78
24.03.2026
/ 5 Shavvol 1447
Fatvo mavzusi: Nafl roʻzalar
Savol
Shavvolning olti kunlik ro‘zasini tugatib, ro‘zani davom ettirishning hukmini bilmoqchiman. Zimmamdagi ro‘zaning qazosini tutdim, so‘ngra Shavvolning olti kunlik ro‘zasini tutdim. Keyin turmush oʻrtogʻim nafl sifatida ro‘zani davom ettirishimizni taklif qildi. Buning shariatdagi hukmi qanday?
Alloh sizni yaxshilik bilan mukofotlasin.
O’xshash fatvolarJavob
Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.
Birinchidan:
Insonning nafl ro‘zani qazo yoki Shavvolning olti kunlik ro‘zasiga ulab tutishining zarari yo‘q. Chunki nafl ro‘zaga targ‘ib qiluvchi umumiy dalillar nafl va qazo o‘rtasini ajratishni talab qilmaydi.
Ikkinchidan:
Agar Shavvolning olti kunlik ro‘zasini tugatib, ro‘zani davom ettirishingizdan maqsad Shavvol oyining oxirigacha nafl ro‘zani ketma-ket tutish yoki Alloh uchun nafl niyatida ro‘za tutish bo‘lsa, buning zarari yo‘q. Faqat bu ikkovingizdan birortangizga zarar keltirmasligi yoki boshqasining haqqini zoye qilmasligi shart.
Shu bilan birga, bu boradagi afzal yo‘l-yo‘riq Ramazon oyidan boshqa biror oyni to‘liq ro‘za tutmaslikdir. Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamning yo‘llari shunday bo‘lgan.
Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ro‘za tutar edilar, biz hatto «endi og‘zi ochiq bo‘lmasalar kerak», der edik. U zot og‘zi ochiq ham yurardilar, biz hatto «endi ro‘za tutmasalar kerak», der edik. Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning Ramazondan boshqa biror oyda to‘liq ro‘za tutganlarini ko‘rmaganman. U zotning sha’bon oyidagidek ko‘p ro‘za tutganlarini ham ko‘rmaganman» (Sahihi Buxoriy, 1969).
Shayx Ibn Jibriyn rahimahulloh aytdilar: «Bir necha kun ketma-ket ro‘za tutish, so‘ngra boshqa kunlarda ketma-ket og‘iz ochish joiz. Dalil savolda zikr qilingan hadisdir, chunki bu mustahab nafl amaldir». Iqtibos tugadi («Shayx Ibn Jibriyn fatvolari»).
Agar maqsad ikki hayit kuni va tashriq kunlaridan tashqari kelasi yilgacha ketma-ket ro‘za tutish bo‘lsa, bu ulamolar nazdida «savmud-dahr» (yil bo‘yi ro‘za tutish) deb ataladi va uning hukmi ulamolarning sahih qavllariga ko‘ra makruhdir.
Ko‘proq ma’lumot uchun 144592-raqamli savolning javobiga qarang.
Alloh bilguvchiroqdir.
Bu javob foydali bo’ldimi?