Biz xodimlarining xatolari uchun ularning ish haqidan bir-ikki kunlik miqdorni ushlab qoladigan shirkatda ishlaymiz. Bu jarimalar biror aniq qonunga asoslanmagan, balki bevosita rahbarning qaroriga ko‘ra amalga oshiriladi. Ammo juda arzimas xatolar uchun ham ish haqimizdan ushlab qolinishi bizni qattiq ranjitadi. Bizdan nohaq ushlab qolingan mablag‘ miqdoricha ish vaqtida shaxsiy ishlarimiz bilan shug‘ullansak to‘g‘ri bo‘ladimi? Bizning og‘ir mehnatimizdan shu yo‘l bilan foyda olishga ularning haqqi bormi? Holbuki, mehnat shartnomasida bu masala kelishilmagan edi.
Namozdagi a’uzu va basmala (A’uzu billahi minash shaytonir rojiym, so‘ngra «bismillah» deyish) iftitoh duosi boshlanishining bir qismimi? Agar bir kishi imom ortida namoz o‘qisa, u a’uzu va basmalani past ovozda aytishi kerakmi? Namozxon bularni har rakaatda aytishi kerakmi?
Bir kishi bankka qo‘ygan mablag‘lari uchun foiz olishga odatlangan edi. Keyinchalik bu ishning harom ekanligini bildi va foiz olishni to‘xtatdi. Shundan so‘ng u tavbasining shartlarini to‘liq ado etish uchun bu pulni xayriya qilishi kerakligini his qildi, ammo u ikki muammoga duch keldi:
Birinchidan, u oldin bankdan olgan foizning to‘g‘ri miqdorini hisoblay olmaydi.
Ikkinchidan, bu shaxsning hozirgi paytda mavjud jamg‘armasi avvalgi yillarda bankdan olgan foiz miqdoridan kamroq.
Yuqoridagilarga asoslanib, quyidagilarga javob berishingizni so‘raymiz:
1. Bu shaxs tavbasining shartlaridan bankdan olgan barcha foiz miqdorlariga teng bo‘lgan to‘g‘ri summani xayriya qilish kerakmi?
2. Agar yuqoridagi savolga javobingiz ijobiy bo‘lsa, o‘zi va oila a’zolarining asosiy ehtiyojlarini ta’minlagandan so‘ng unda mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan har qanday mablag‘larni darhol xayriya qilishi kerakmi? Masalan, bu shaxs zaruriy ehtiyojlardan hisoblanmaydigan, ammo ahamiyatdan xoli bo‘lmagan narsalarni sotib olishi joizmi? Misol uchun, uy-joy, taom, kiyim-kechak, dori va transport vositalaridan tashqari kompyuter ham sotib olishi joizmi?
3. Agar ikkinchi savolga ham javobingiz ijobiy bo‘lsa, ushbu shaxs bank foiziga teng miqdordagi mablag‘ni xayriya qilishdan oldin o‘z ixtiyoriga kelib qolishi mumkin bo‘lgan har qanday mablag‘ bilan haj ibodatini ado etishi joizmi?
Ba’zi jamiyatlarda shunday odat borki, qizini turmushga berganda ota qizining mahriga qo‘shimcha ravishda o‘zi uchun biror narsani shart qilib qo‘yadi. Bu uning haqqimi yoki yo‘qmi?
Tovus patidan foydalanishning hukmi nima va tovus patidan bezak sifatida foydalanilgan xonada namoz o‘qishning hukmi qanday?
Menda jiddiy savol bor. Men ikki yil oldin Islomni qabul qildim. Jinsiy istaklarimni boshqarishda katta qiyinchiliklarga duch kelmoqdaman. Islomni qabul qilishimdan oldin men hech qachon jinsiy aloqada bo‘lmaganman. Ammo yaqinda harom ishlarni qila boshladim. Masalan, men uchta holatda fohishalarga mening bilan og‘iz orqali (akromakumulloh) jinsiy aloqa qilishlari uchun pul to‘ladim va bu qilgan ishimning barchasi edi, ya’ni men hech qanday ayol bilan oddiy jinsiy aloqada bo‘lmadim. Bu zino hisoblanadimi? Men zinokor hisoblanamanmi? Men hali ham musulmonmanmi? Bu amaldan tiyilish uchun nima qila olaman?
Agar ayol ko‘rsatkich barmog‘iga yoki bosh barmog‘iga uzuk taqsa, bu kofirlarga o‘xshashlik hisoblanadi, deyiladi. Iltimos, bizga bu masalani tushuntirib bering.
Men meros haqida savol bermoqchiman. Oilaning holati quyidagicha deb faraz qilaylik: ota, ona, qiz va ikki o‘g‘il. Ota vafot etgan holatda, qolgan har bir oila a’zosining shar’iy ulushi qanday?
Buvim to‘rt yil oldin vafot etdi (Alloh jannati bilan mukofatlasin). Men u kishining tarbiyasida o‘sganman va u bilan bog‘liq ajoyib xotiralarim bor. Menga namoz o‘rgatgan, dono so‘zlar va buyuk narsalarni aytgan edilar. Men u kishini juda yaxshi ko‘raman. Ahmoqligim tufayli unga nisbatan bir nojo‘ya ish qilib qo‘yganman va keyin qattiq pushaymon bo‘ldim. Ehtimol, qandaydir tarzda u kishiga ozor yetkazganman, lekin bu haqda hech narsa aytmaganlar. Afv so‘rash imkoniyatim bo‘lmadi. Qilgan gunohimdan tavba qildim va doimo Allohdan mag‘firat so‘rayman. Hozir buvimdan afv so‘rashning biror yo‘li bormi? Bu haqda ko‘p o‘yladim, lekin munosib yo‘l topolmadim. Bu masalada yordam bersangiz, juda minnatdor bo‘laman. Allohdan barcha tirik va marhumlarga mag‘firat so‘rayman, rahmat sizga.
Yaqinda Alloh menga Oʻz jannatiga yoʻl ochdi va men musulmon boʻldim. Men Islomning internet haqidagi qarashini bilmoqchiman. Internet xizmatlarini taqdim etuvchi Microsoft kompaniyasiga sarmoya kiritmoq istagim bor. Maʼlumki, internetdan nimani koʻrish foydalanuvchining oʻz ixtiyorida: yalangʻoch ayollarning suratlarimi yoki foydali maʼlumotlarmi?! Biroq, men shuni bilamanki, Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi internet foydalanuvchilarining 60 foizi tarmoqdan nooʻrin web-saytlarni koʻrish uchun foydalanadi.
Erkak kishiga nomahram ayol bilan qo‘l berib salomlashish harommi?
Ba’zida ertalab uyg‘onganimda ichki kiyimimda namlikni ko‘raman. Bu uyqudagi ehtilom yoki beixtiyor siyish emas, chunki maziy yoki yopishqoq suyuqlik odatda ertasi kuni ertalab uyg‘ongandan keyin chiqadi va ko‘pincha shu sababli ichki kiyimlarimni yuvaman. Avval bir kitobda o‘qigandim, unda «agar bu moddada maniy (sperma) bo‘lmasa va u shunchaki maziy bo‘lsa, g‘usl qilish shart emas, namoz uchun tahorat olish kifoya qiladi», deyilgan. Agar shunday bo‘lsa, kiyimlarni nima qilish kerak? Shuningdek, o‘zimni maziy chiqishga sabab bo‘ladigan barcha holatlardan uzoq tutishimga qaramay, ba’zi noqulay vaziyatlarda ham maziy chiqishini sezganman. Maniy bilan maziy o‘rtasidagi farq nima?
Men chiptalarni sotib olgandan soʻng ularni qayta sotish va bundan foyda olish joizmi, deb soʻramoqchi edim. Men chiptalarni sotuvdagi narxida sotib olib, keyin ularning qiymati oshganda bozor narxida sotib, foyda koʻraman. Bu, ayniqsa, sport sohasida, oʻyinlar va konsertlarni tashkil etish sohasida keng tarqalgan. Lekin yaqinda bu pullar sharʼan harom ekanligi haqida oʻylay boshladim. Bu haqda batafsil tushuntirish bera olasizmi?
Agar it bizning badanimizni yoki kiyimimizni yalab qo‘ysa, nima qilishimiz kerak? Agarda yalangan joyni tuproq yoki loy bilan ishqalashi kerak, degan yechimni bersangiz, lekin u silliq, qimmatbaho matodan tikilgan kiyim, masalan, kostyum bo‘lsa-chi? Agar u shunday qilsa, kiyimi ko‘proq ifloslanadi. Shu sababli kiyimni toʻproq bilan ishqamasdan kimyoviy tozalash unsurlari bilan yuvsa yetarli bo‘ladimi?
Insonga o‘ziga tegishli soliqlarni mol-mulk zakotidan to‘lashi joizmi?