Rabbisiga qasam ichgan kishining hukmi

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Alloh taologa: «Yo Rabbim, senga qasam ichaman, yomg‘ir yog‘dir» yoki «yahudiylarni mag‘lub et» yoki «falonchini boy qil» yoki «unga buni ber» yoki «shu yerda men so‘ragan narsani amalga oshir» va shunga o‘xshash qasam ichish joiz emas.

Chunki bunday gaplardan banda Rabbisini majburlayotgani va zimmasiga yuklayotgani tushuniladi. Aslida Alloh taolo bandalar ustidan tasarruf qiladi, banda esa Rabbisini majburlab, Unga buyruq berishga haqli emas. Balki bu tavhidni noqis qiladi yoki niyatga qarab, uning komilligi yoki asliga zid keladi.

Ba’zi salaflarning Alloh nomi bilan qasam ichganlari haqida rivoyat qilingan narsa duoning bir ko‘rinishi bo‘lishi mumkin.

Anas roziyallohu anhu bunday so‘zlab berdi: «Rubayyi’ – u Nazrning qizi – bir cho‘rining kurak tishini sindirdi. (Aybdor tomon) tovon olib, afv qilishni so‘rashgan edi, bular ko‘nishmadi. Keyin Nabiy sollallohu alayhi vasallamga kelishgan edi, ularni qasos olishga buyurdilar. Shunda Anas ibn Nazr: «Rubayyi’ning kurak tishi sindiriladimi, ey Allohning Rasuli? Yo‘q, sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, uning kurak tishlari sindirilmaydi!» dedi. U zot: «Ey Anas, Allohning farzi – qasosdir», dedilar. Shunda (cho‘rining) qavmi rozi bo‘lib, kechib yubordi va Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Albatta, Allohning bandalari ichida Alloh ila qasam ichsa, U Zot uni oqlaydiganlari bor», dedilar». Fazoriy Humayddan, u Anasdan rivoyat qilib, «Qavm rozi bo‘lib, tovonni qabul qildi»ni qo‘shimcha qilgan. (Sahihi Buxoriy, 2703).

Yuqoridagi hadisga kelsak, faraz yo‘sinida aytilgan, ya’ni Alloh taolo uning duosini ijobat qiladi, chunki u Rabbisiga qasam ichishga jur’at qilmasligini biladi.

Alloh bilguvchiroqdir.