Kofirlarni bayramlari bilan tabriklash hukmi

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Kofirlarni Rojdestvo yoki boshqa diniy bayramlar bilan tabriklash ulamolarning ijmo‘si bilan harom qilingani haqida Ibn al-Qayyim rahimahulloh shunday degan: «Kufr shiorlari bilan tabriklashga kelsak, bu ulamolarning ijmo‘si bilan haromdir, masalan, ularni bayramlari va ro‘zalari bilan tabriklash, «Bayramingiz muborak boʻlsin», yoki «Sizni bu bayram bilan qutlayman» va shunga o‘xshash tabriklar aytish joiz emas. Garchi buni aytgan kishi kufrga tushmasa ham, bu harom ishlardan sanalib, xuddi uni xochga sajda qilgani bilan tabriklashga o‘xshaydi. Balki bu Alloh nazdida aroq ichish, qotillik, zino qilish va shunga o‘xshash gunohlar bilan tabriklagandan ham og‘irroq va jirkanchroqdir. Ko‘pchilik dinning qadriga yetmaydiganlar bu tuzoqqa tushib, qilayotgan ishlarining qabihligini bilmaydilar. Kim biror bandani gunoh, bid’at yoki kufr ishi bilan tabriklasa, u Allohning g‘azabi va nafratiga duchor bo‘ladi» («Ahkom ahli zimma», 1/293).

Kofirlarni diniy bayramlari bilan tabriklash Ibn Qayyim aytganidek shu darajada harom bo‘lishining sababi, bu ular amal qilayotgan kufr shiorlarini tan olishni va kufrga rozi boʻlishni anglatadi. Garchi o‘zi bunday kufrga rozi boʻlmasa, uni qabul qilmasa ham, musulmon kishiga kufr ishlarini ma’qullash va ularni tabriklash haromdir, chunki Alloh bundan rozi bo‘lmaydi. Alloh taolo aytganidek:

«Agar sizlar kofir bo‘lsangiz, bas, albatta Alloh sizlardan behojatdir. (Ammo) U O‘z bandalarining kofir bo‘lishiga rozi bo‘lmas. Agar shukr qilsangiz (va iymon keltirsangiz), U zot sizlar uchun (faqat shukr qilib, iymon keltirishingizgagina) rozi bo‘lur» (Zumar: 7).

Yana Alloh taolo aytadi:

«Bugun sizlarga diningizni komil qildim, ne’matimni benuqson, to‘kis qilib berdim va sizlar uchun (faqat) Islomni din qilib tanladim» (Moida: 3).

Shuning uchun ular xoh hamkasblaringiz bo‘lsin, xoh boshqa tanishlaringiz, ularni tabriklash haromdir.

Agar ular o‘z bayramlari munosabati bilan bizni tabriklasalar, javob qaytarmasligimiz lozim, chunki bular bizning bayramlarimiz emas, balki Alloh rozi bo‘lmaydigan bayramlardir.

Bu bayramlar ularning dinlaridagi bid’atlardir, hatto ilgari buyurilgan bo‘lsa ham, Alloh taolo Muhammad sollallohu alayhi va sallamni butun insoniyatga yuborgan Islom dini bilan bekor qilingan. Alloh taolo bu haqda shunday degan:

«Kimda-kim Islomdan o‘zga din istasa, bas (uning «dini» Alloh huzurida) hargiz qabul qilinmaydi va u Oxiratda ziyon ko‘rguvchilardandir» (Oli Imron: 85).

Musulmon kishining bu munosabat bilan ularning da’vatlariga javob berishi haromdir, chunki bu ularni tabriklashdan ham yomonroqdir, zero u o‘sha narsada ishtirok etishni o‘z ichiga oladi.

Shuningdek, musulmonlarga bunday kunlarda ziyofatlar uyushtirish, sovg‘alar almashish, shirinliklar yoki taom tarqatish, ishdan ta’til olish va shu kabi ishlar orqali oʻzini g‘ayridinlarga o‘xshatish haromdir. Chunki Nabiy sollallohu alayhi va sallam aytganlar:

Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Kim o‘zini bir qavmga o‘xshatsa, u o‘shalardandir», dedilar» (Abu Dovud, 4031; Hadis hukmi: «sahih». Manba: «Irvoul gʻalil», 1269).

Shayxul islom Ibn Taymiya «Iqtizous sirotul mustaqiym» kitobida shunday degan: «Ularning ba’zi bayramlarida taqlid qilish ularning botil e’tiqodlari tufayli qalblariga quvonch bag‘ishlaydi va bu ularni fursatdan foydalanishga hamda zaiflarni ezishga undashi mumkin».

Kim bu ishlardan birortasini xoh mulozamat, odob yuzasidan, xoh do‘stlik uchun, xoh uyalganidan yoki boshqa sababdan qilsa ham, gunohkor bo‘ladi. Chunki bu Allohning dinida tilyog‘lamalik qilish va kofirlarni quvvatiga quvvat qoʻshish hamda ularni o‘z dinlari bilan faxrlanishga undash sabablaridandir.

Allohdan musulmonlarni oʻz dinlari bilan aziz qilishini, ularni dinda sobit qilishini va dushmanlariga qarshi nusrat berishini so‘raymiz. Albatta, U Aziz va Ulug‘ zotdir.

Shayx Ibn Usaymin fatvolari va risolalari to‘plami 3/369.

Alloh biluvchiroqdir.