Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Urf-odatlar » Sanʼat va aktyorlik qoidalari » Qoʻshiq aytish va koʻngilochar tadbirlar » Kofirlarning bayramlariga qatnashish hukmi
0 – 0
Fatvo: 1130

O'qildi: 213

07.08.2025

/ 13 Safar 1447

Fatvo mavzusi: »

Kofirlarning bayramlariga qatnashish hukmi

Savol

Ko‘plab musulmonlarning yangi yil va boshqa bayramlarda ishtirok etayotganini ko‘ryapman. Ularga bu amallarning shariatga zid ekanligini ko‘rsatish uchun Qur’on va Sunnatdan qanday dalillar keltira olaman?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Kofirlarning bayramlarida ishtirok etish quyidagi sabablarga ko‘ra joiz emas:

Birinchidan: Bu ularga taqlid qilish hisoblanadi.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ»

Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kim o‘zini bir qavmga o‘xshatsa, u o‘shalardandir», dedilar» (Abu Dovud, 4031; Hadis hukmi: «sahih». Manba: «Irvoul gʻalil», 1269).

Bu jiddiy tahdiddir. Abdulloh ibn Amr aytadi: «Kimki kofirlar yurtida yashab, ularning Navro‘z bayramlari va festivallari-yu karnavallarini nishonlasa hamda o‘lguniga qadar ularga taqlid qilsa, qiyomat kuni ziyon ko‘ruvchilardan bo‘ladi».

Ikkinchidan: Ularning bayramlarida ishtirok etish – bu ular bilan do‘stlashish va ularga muhabbat ko‘rsatishning bir turidir. Alloh taolo aytadi:

﴿لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَىٰ أَوْلِيَاءَ ۘ﴾

«Ey mo‘minlar, yahudiylar va nasroniylarni do‘st tutmangiz!» (Moida: 51).

Alloh taolo yana aytadi:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ﴾

«Ey mo‘minlar, Mening dushmanim va sizlarning dushmanlaringiz (bo‘lgan mushriklar)ni do‘st tutmanglar! Sizlar ularga do‘stlik (haqida xat-xabar) yuborursizlar, holbuki, ular sizlarga kelgan Haq (din va Qur’on)ga kofir bo‘lgandirlar!» (Mumtahana: 1).

Uchinchidan: Bayramlar dunyoviy urf-odatlarga emas, balki din va e’tiqodga taalluqli masalalardir. Bunga dalil quyidagi hadisdir:

عَنْ عَائِشَةَ ﵂ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: «إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا، وَهَذَا عِيدُنَا».

Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Har bir qavmning bayrami bor. Bu bizning bayramimiz», dedilar» (Sahihi Buxoriy, 952).

Kofirlarning bayramlari esa ularning buzuq kufr va shirkini aks ettiradi.

To‘rtinchidan: Tafsir ulamolari Alloh taoloning:

﴿وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ﴾

«Ular (ya’ni, Rahmonning suyukli bandalari) gunoh (harom-harish) ishlarga qatnashmaydilar» (Furqon: 72), oyatini «mushriklarning bayramlariga qatnashmaydilar» deb tafsir qilganlar. Shuningdek, ularning hech biriga bayramlari uchun tabrik xatlari berish yoki ularga tabrik xatlari yoki bayramlari uchun zarur bo‘lgan boshqa narsalarni, masalan, sham, chiroq, archa yoki oziq-ovqatlar, shu jumladan, kurka (ing.: turkey as food), shirinlik tayoqchalari (ing.: candy cane) va boshqalarni sotish mumkin emas.

Shunga o‘xshash savolga 947-fatvoda batafsil javob berilgan.

Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

4

O’xshash fatvolar

  • Vegeterian boʻlish joizmi?

    Men vegetarianman, ya’ni men go‘sht yoki hayvon mahsulotlarini yemayman. Islom dini menga yoqdi. Hayvon mahsulotlarini yemasdan turib, bu dinga kirish mumkinmi?

  • Tovus patlari bilan xonani bezash

    Tovus patidan foydalanishning hukmi nima va tovus patidan bezak sifatida foydalanilgan xonada namoz o‘qishning hukmi qanday?

  • Ayollar uchun ko‘rsatkich barmoq va bosh barmoqqa uzuk taqishning hukmi

    Agar ayol ko‘rsatkich barmog‘iga yoki bosh barmog‘iga uzuk taqsa, bu kofirlarga o‘xshashlik hisoblanadi, deyiladi. Iltimos, bizga bu masalani tushuntirib bering.

  • Futbol va konsert chiptalari oldi sotdisi hukmi

    Men chiptalarni sotib olgandan soʻng ularni qayta sotish va bundan foyda olish joizmi, deb soʻramoqchi edim. Men chiptalarni sotuvdagi narxida sotib olib, keyin ularning qiymati oshganda bozor narxida sotib, foyda koʻraman. Bu, ayniqsa, sport sohasida, oʻyinlar va konsertlarni tashkil etish sohasida keng tarqalgan. Lekin yaqinda bu pullar sharʼan harom ekanligi haqida oʻylay boshladim. Bu haqda batafsil tushuntirish bera olasizmi?

  • Davolanish hukmi

    Agar bemor kasallikning so‘nggi bosqichida bo‘lsa va davolash samarasiz bo‘lganda (oz umid bilan), bemor davolanishni tark qilsa boʻladimi? Chunki davolashning nojo‘ya ta’sirlari boʻlib, bemor azoblanishni xohlamaydi. Umuman olganda, musulmon kishi davolanishi shartmi yoki bu ixtiyoriy ishmi?

  • Ichki kiyim kiyish bid’atmi?

    Do‘stim menga zamonaviy ichki kiyimlar kiyish sunnatdan emasligini aytdi, bu to‘g‘rimi?