Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Eʼtiqod masalalari » Iymon » Allohga iymon keltirish » Tavassul turlari
0 – 0
Fatvo: 979

O'qildi: 360

18.07.2025

/ 23 Muharram 1447

Fatvo mavzusi: » » » » »

Tavassul turlari

Savol

Tavassulning qanday turlari bor?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Tavassul va vasila so‘zlari quyidagi to‘rt ma’nodan birini anglatadi:

Birinchisi: Iymonni mukammal qiluvchi tavassul, bu – Allohga va Rasuliga iymon keltirish, U Zotga va rasuliga itoat qilish orqali tavassul qilishdir. Alloh taoloning quyidagi oyati tavassulning ushbu turiga dalolat qiladi:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ﴾

«Ey mo‘minlar, Allohdan qo‘rqingiz va Unga yaqin bo‘lish yo‘lini izlangiz!» (Moida: 35). Shuningdek, Allohning go‘zal ismlari va mukammal sifatlari orqali U Zotga yaqinlashish, banda bajargan ibodatlari vositasida taqarrub qilish va shu orqali Allohga murojaat qilish kabilar ham ushbu tur ostiga kiradi.

Ikkinchisi: Allohga, Rasululloh sollallohu alayhi va sallamdan u zotning hayot paytlarida duo qilishlarini so‘rash yoki tirik mo‘minlarning bir-birlaridan duo qilishlarini so‘rashlari orqali tavassul qilish. Bu birinchi turdan kelib chiqqan, unga targ‘ib qilingan tavassuldir.

Uchinchisi: Allohga biror maxluqning maqomi yoki fazilati bilan tavassul qilish, masalan: «Allohim! Payg‘ambaring hurmati ila Sendan so‘rayman», deyish yoki shunga o‘xshash so‘zlarni aytish. Buni ba’zi ulamolar joiz sanagan, ammo bu zaif fikrdir. To‘g‘riroq fikrga ko‘ra, bu tavassul harom, chunki Allohga faqat Uning ismlari va sifatlarini zikr qilish orqaligina tavassul qilinadi.

To‘rtinchisi: Ko‘plab keyingi davr ulamolari urfidagi tavassul – bu Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamga duo qilish va u zotdan yordam so‘rash (yoki o‘liklar va avliyolardan yordam so‘rash). Bu shirki akbardir, chunki faqat Alloh qodir bo‘lgan narsalarda Allohdan boshqaga duo-iltijo qilish yoki yordam so‘rash ibodatning bir turi bo‘lib, ibodatni Allohdan boshqaga yo‘naltirish katta shirkdir.

Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Sevib qolgan yigit nima qilishi kerak?

    Men hozirda Britaniya universitetlaridan birida o‘qiyman va universitetda menga yoqib qolgan bir qiz bor.Men u bilan hech qachon gaplashmaganman. Odatda qizlar bilan gaplashmayman. Biroq, ba’zan salomlashib turamiz.Men Islom shariatiga amal qilgan holda ayollar bilan gaplashmaydigan bo‘lsam, unga qanday qilib turmush qurishni taklif qilishim mumkin? Buning eng yaxshi yo‘li qanday?Borib u bilan gaplashib, shar’iy chegaralardan chiqmagan holda avval tanishib ko‘raymi? Yoki unga to‘g‘ridan to‘g‘ri turmushga chiqishni taklif qilaymi?Agar unga avval tanishmasdan to‘g‘ridan to‘g‘ri turmushga chiqishni taklif qilsam, u meni yaxshi tanimagani uchun va u men mansub bo‘lgan madaniyatdan boshqa madaniyatga mansub bo‘lgani uchun taklifimni darhol rad etishidan qo‘rqaman. Boshqa tomondan, agar u bilan tanishish maqsadida gaplashsam, bu qilmishim Islomga zid bo‘lishidan qo‘rqaman.Men qiyin ahvoldaman, qanday yo‘l tutsam eng to‘g‘ri bo‘ladi?

  • «Inshaalloh mo‘minman» deyish hukmi

    Musulmon kishi «Men inshaalloh mo‘minman» deyishi toʻgʻrimi?

  • Gunohkor ona bilan muomala qilish usuli

    Mening savolim musulmon yosh yigitlardan biri haqida. U, mashaalloh, jiddiy, ixlosli, ilmli, Islom taʼlimotlariga hamda Paygʻambar sollallohu alayhi vasallamning sunnatlariga amal qiladigan va toʻgʻri aqidaga ergashishga bor kuchi bilan harakat qiladigan yigit. U beva onasi bilan yolgʻiz yashaydi. Biroq onasi Islomga to‘liq amal qilmaydi va Islomga mutlaqo to‘g‘ri kelmaydigan ishlar bilan mashgʻul… Men u yigit va uning onasi bilan tanishman, ular bir-biriga mehribon va samimiy insonlar. Ba’zida yigit onasining uni noqulay ahvolga soladigan xatti-harakatlaridan xijolat bo‘layotganini ko‘raman, men esa unga to‘g‘ri maslahat bera olmayman.Bunday vaziyatlarga baʼzi misollar: onasi uydan qisqa muddatga chiqqanida, o‘g‘il onasining bu ishidan uyaladi, lekin biror kishi unga gap otishidan qoʻrqib, u bilan birga yuradi… Onasi gʻarbcha uslubda boshqa erkaklar bilan koʻp tanishadi, kechki ovqat ziyofatlariga koʻp boradi. Bu ziyofatlar gʻoliban spirtli ichimliksiz oʻtmaydi, onasi esa erkak tanishlari va dugonalari bilan spirtli ichimlik qoʻyilgan stollarda ular bilan birga oʻtiradi, garchi oʻzi umuman ichmasa ham. Onasining doʻstlari amal qiladigan koʻplab bid’atlar va munkar ishlar bor. Oʻgʻil doimo onasini daʼvat qilishga va unga masalalarni tushuntirishga harakat qiladi, lekin onasi uni mutaassiblikda, haddan oshishda yoki tosh asridan qolganlikda ayblaydi. Iltimos, do‘stimga maslahat bering, u mendan boshqa hech kim bilan do‘stlashmagan. U oʻzini dayusdek his qilyapti. Shu bois onasi shunday xulq-atvorda boʻlganida u bilan birga qolishi toʻgʻrimi yoki yoʻqligini bilmoqchi. U onasiga begonalardan biri tegajogʻlik qilishidan xavotirda yuradi, chunki onasi noshar’iy va qisqa kiyimlar kiyib yuradi. U menga bu narsalarni aytmagan va oila sirlarini fosh qilmagan, lekin vaziyat men va atrofidagilar uchun aniq bo‘lib qolgan. Iltimos, yordam bering, Alloh taolo sizga yaxshi mukofot bersin.

  • Qur’oni Karim tarjimasini o‘qishning savobi

    2237-raqamli «Juma kechasi jamoatda Yosin surasini o‘qish» savoliga ishora qilib, siz keltirgan Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamning: «Kim Allohning Kitobidan bir harf o‘qisa, unga bir hasana (savob) beriladi va har bir hasana o‘n barobar ko‘paytiriladi. Men «Alif, lom, mim» bir harf demayman, balki «Alif» alohida harf, «Lom» alohida harf va «Mim» alohida harfdir», degan hadisi shariflari haqida so‘ramoqchiman. Ushbu hadis Qur’onni boshqa tillarda (masalan, inglizcha yoki oʻzbekcha tarjimasida) o‘qiydigan va shu orqali o‘qiyotganini tushunishga harakat qiladigan kishilarga ham taalluqlimi?

  • Islomda ayol kishi bilan muomala qilish

    Men musulmon bo‘lmoqchiman. Biroq avvalgi hayotim borasida xavotirlarim bor. O‘tmishdagi tajribalarim Allohning to‘g‘ri yo‘liga ergashishimga to‘sqinlik qilishidan qo‘rqaman. Ochiqchasiga gapirganim uchun meni ma’zur tutasiz.Islomda erkak va ayolning nikohsiz munosabatda bo‘lishi halol emas. Shu sababli Islomni qabul qilishdan oldin ichimda kurash avj olayotganini his qilyapman. Ammo men Islomni qabul qilishdan oldin bu narsalarga boshqacha qarardim. Endi esa o‘tmishimdagi ishlarimni Islom harom qilgani haqida ko‘p o‘qidim.Savolim, ayollar bilan munosabatda, istaklarim va shariat taqiqlagan narsalar o‘rtasida qanday muvozanat oʻrnatishim mumkin? Qanday yo‘l tutishim kerak-ki, bu istaklar meni yana gunohga boshlamasin va Islomdan uzoqlashtirmasin?

  • Misvok ishlatishdagi sunnatlar

    Misvok nima degani? Uni ishlatish hukmi qanday? Misvokdan foydalaniladigan vaqtlar qaysi? Misvokning xususiyatlari va uni ishlatish uslubi qanday? Misvokning ba’zi turlari limon va boshqa ta’mlarda bo‘ladi, ularning hukmi oddiy misvok hukmi bilan birmi?