Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Namoz


Saqlanganlar

Murakkab qidiruv


Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Bemorning hajga borishi
Fatvo: 965

O'qildi: 568

18.07.2025

/ 23 Muharram 1447

Fatvo mavzusi: » » » » » » » »

Bemorning hajga borishi

Savol

Men yaponiyalik erkakman, ammo musulmon emasman. Yaqinda Islomni qabul qilgan va hajga bormoqchi bo‘lgan do‘stim bor. Uning bir oyog‘ida jiddiy jarohat bor va faqat qo‘ltiqtayoq bilan yura oladi. U hajga borishi kerakmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Alloh taolo O‘zining muqaddas Kitobida shunday degan:

﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ﴾

«Va yo‘lga qodir bo‘lgan kishilar zimmasida Alloh uchun mana shu uyni haj-ziyorat qilish burchi bordir. Kimda-kim kofir bo‘lsa (ya’ni, Ka’bani ziyorat qilish farz ekanini inkor qilsa), bas, albatta Alloh butun olamlardan behojat bo‘lgan Zotdir» (Oli Imron: 97).

Ulamolarning «istito’a» (qodirlik) haqidagi so‘zlari asosan quyidagi masalalarga qaratilgan:

  • ulov va safar uchun yetarli mablag‘,
  • o‘zi yo‘qligida oilasining ehtiyojlarini qoplash uchun yetarli mablag‘,
  • qarzdan xoli bo‘lish, sog‘liq,
  • yo‘lda xavfsizlik va
  • ayollar uchun mahram (nikoh taqiqlangan darajadagi qon-qarindosh yoki er) mavjudligi.

Musulmon do‘stingizning holati sog‘lik bilan bog‘liq bo‘lgani uchun, bu masalada biroz to‘xtalib o‘tamiz: Ikrima rahimahullohdan yuqoridagi oyatning tafsirida: «Yoʻl degani sihat-salomatlikdir», deganlar. (Ibn Kasir tafsiri, Oli Imron surasi, 97-oyat).

«Demak, tananing hajdan to‘sadigan kasalliklar va nuqsonlardan salomat bo‘lishi hajning vojib bo‘lishi uchun shartdir. Kishi surunkali kasallikka chalingan bo‘lsa, doimiy nogiron, shol yoki keksa bo‘lib, harakatlana olmasa, unga haj farzini ado etish vojib bo‘lmaydi. Biroq, agar u birovning yordami bilan haj qilishga qodir bo‘lsa va unga yordam beradigan kishi topilsa, hajni ado etish farz bo‘ladi» (Fiqh ensiklopediyasi, 17/34).

Ibn Kasir rahimahulloh aytadi: «Istito’a (qodirlik) bir necha qismlarga bo‘linadi. Ba’zida kishi o‘zi, ba’zida esa fiqh kitoblarida aytilganidek, boshqalar yordamida haj qilishi mumkin» (Yuqorida keltirilgan tafsir).

«Kimki doimiy nogironlik tufayli haj ibodatini ado eta olmasa, haj badal qildirishi, ya’ni o‘z o‘rniga haj qilish uchun boshqa kishini tayinlashi lozim. Agar nogironligi vaqtinchalik bo‘lsa, sog‘ayguncha kutib turishi, so‘ng o‘zi uchun haj qilishi kerak; bu holatda o‘rniga boshqa kishini hajga yuborishi joiz emas» (Fiqh ensiklopediyasi, 17/34).

Yuqoridagi ma’lumotlardan kelib chiqib, savolingizga javob aniq, aziz savol beruvchi. Iltimos, musulmon do‘stingizga xabar bering va Islomning beshinchi ustuni bilan bog‘liq ushbu masalaning shar’iy hukmini bilishga qiziqqaningiz uchun sizga minnatdorchilik bildirmoqchiman. Fursatdan foydalanib, sizlarni ana shu buyuk karvonga – Islom karvoniga qo‘shilishga da’vat etmoqchiman.

Sizga salomatlik tilayman.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Homilador ayol haj qilishi joizmi?

    Homilador ayol umra va haj ibodatlarini ado etishi joizmi? Homiladorlik muddati bunga ta’sir qiladimi (masalan, to‘rtinchi oyda bo‘lishi sakkizinchi oyga nisbatan)? Chunki ayol tiqilinch tufayli yiqilishi yoki kasal bo‘lishi mumkin.
  • Hayvonning surati bor kiyimni sotib olish hukmi

    Mahsulotlariga o‘z logotipini qo‘yadigan, unda hayvon surati bo‘lgan shirkatlarning kiyimlari va mahsulotlaridan foydalanishning hukmi nima? Agar suratda faqat hayvonning boshi bo‘lsa, hukm o‘zgaradimi? Agar hayvon tanasining aytim qismlari bo‘lmay, balki faqat uning shaklining umumiy ko‘rinishi bo‘lsa, hukm o‘zgaradimi?
  • Qizlarning mahramsiz umra qilishi joizmi?

    Akamning o‘g‘illari bilan umraga bormoqchiman, qizlarim ham men bilan. Qizlarimning umraga borishlari joizmi?
  • Mahram topa olmagan ayolga umra vojib boʻladimi?

    Umra amalini ado etmoqchi edim, lekin mahramim yo‘qligi meni bundan toʻsyapti, shu sababli juda xafaman. Erim doim ish bilan band, ishini 8-10 kunga ham qoldira olmaydi. Iltimos, ayting-chi, bunday vaziyatda qanday qilib umraga borishim mumkin?
  • Mahramsiz umraga borish joizmi?

    26 yoshli qiz onasi va ishonchli hamrohlar bilan umraga borishi joizmi? Uning aka-uka, ota yoki er kabi mahrami yo‘q. Shuni ham aytish kerakki, u ayol mahrami yo‘qligi sababli umra vojib bo‘lmasa ham, bu amalni bajarishni juda xohlayapti. Shuningdek, agar onasi umra safariga borsa, bu qiz bir oʻzi, yolg‘iz qolishga majbur bo‘ladi.
  • Tarmoqli marketing hukmi

    «Tarmoqli marketing» yoxud «Majburiy matritsa tizimi» shunday tizimki, unda bir kishi kompaniyaga 10 dollar to‘laydi. Shundan so‘ng, kompaniya va (tizimda avvaldan tanlangan) yana to‘rt kishining har biriga 2 dollardan o‘tkazib beriladi. Bu bir martalik to‘lov bo‘lib, to‘lovni amalga oshirgan kishi tizimga qo‘shiladigan yangi a’zolar ham shunday qilishini kutadi. Har safar yangi a’zo qo‘shilganda, tizimdagi har bir ishtirokchi 2 dollardan oladi, chunki yangi a’zolar to‘lovni bevosita o‘zidan yuqoridagi to‘rt kishiga to‘laydi. Kompaniya esa har bir a’zodan xizmat haqi sifatida o‘zining 2 dollarini olib qoladi. Ushbu dasturga qo‘shilish halolmi? Alloh sizni yaxshilik bilan mukofotlasin.