Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Namoz

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Bemorning hajga borishi
0 – 0
Fatvo: 965

O'qildi: 478

18.07.2025

/ 23 Muharram 1447

Fatvo mavzusi: » » » » » » » »

Bemorning hajga borishi

Savol

Men yaponiyalik erkakman, ammo musulmon emasman. Yaqinda Islomni qabul qilgan va hajga bormoqchi bo‘lgan do‘stim bor. Uning bir oyog‘ida jiddiy jarohat bor va faqat qo‘ltiqtayoq bilan yura oladi. U hajga borishi kerakmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Alloh taolo O‘zining muqaddas Kitobida shunday degan:

﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ﴾

«Va yo‘lga qodir bo‘lgan kishilar zimmasida Alloh uchun mana shu uyni haj-ziyorat qilish burchi bordir. Kimda-kim kofir bo‘lsa (ya’ni, Ka’bani ziyorat qilish farz ekanini inkor qilsa), bas, albatta Alloh butun olamlardan behojat bo‘lgan Zotdir» (Oli Imron: 97).

Ulamolarning «istito’a» (qodirlik) haqidagi so‘zlari asosan quyidagi masalalarga qaratilgan:

  • ulov va safar uchun yetarli mablag‘,
  • o‘zi yo‘qligida oilasining ehtiyojlarini qoplash uchun yetarli mablag‘,
  • qarzdan xoli bo‘lish, sog‘liq,
  • yo‘lda xavfsizlik va
  • ayollar uchun mahram (nikoh taqiqlangan darajadagi qon-qarindosh yoki er) mavjudligi.

Musulmon do‘stingizning holati sog‘lik bilan bog‘liq bo‘lgani uchun, bu masalada biroz to‘xtalib o‘tamiz: Ikrima rahimahullohdan yuqoridagi oyatning tafsirida: «Yoʻl degani sihat-salomatlikdir», deganlar. (Ibn Kasir tafsiri, Oli Imron surasi, 97-oyat).

«Demak, tananing hajdan to‘sadigan kasalliklar va nuqsonlardan salomat bo‘lishi hajning vojib bo‘lishi uchun shartdir. Kishi surunkali kasallikka chalingan bo‘lsa, doimiy nogiron, shol yoki keksa bo‘lib, harakatlana olmasa, unga haj farzini ado etish vojib bo‘lmaydi. Biroq, agar u birovning yordami bilan haj qilishga qodir bo‘lsa va unga yordam beradigan kishi topilsa, hajni ado etish farz bo‘ladi» (Fiqh ensiklopediyasi, 17/34).

Ibn Kasir rahimahulloh aytadi: «Istito’a (qodirlik) bir necha qismlarga bo‘linadi. Ba’zida kishi o‘zi, ba’zida esa fiqh kitoblarida aytilganidek, boshqalar yordamida haj qilishi mumkin» (Yuqorida keltirilgan tafsir).

«Kimki doimiy nogironlik tufayli haj ibodatini ado eta olmasa, haj badal qildirishi, ya’ni o‘z o‘rniga haj qilish uchun boshqa kishini tayinlashi lozim. Agar nogironligi vaqtinchalik bo‘lsa, sog‘ayguncha kutib turishi, so‘ng o‘zi uchun haj qilishi kerak; bu holatda o‘rniga boshqa kishini hajga yuborishi joiz emas» (Fiqh ensiklopediyasi, 17/34).

Yuqoridagi ma’lumotlardan kelib chiqib, savolingizga javob aniq, aziz savol beruvchi. Iltimos, musulmon do‘stingizga xabar bering va Islomning beshinchi ustuni bilan bog‘liq ushbu masalaning shar’iy hukmini bilishga qiziqqaningiz uchun sizga minnatdorchilik bildirmoqchiman. Fursatdan foydalanib, sizlarni ana shu buyuk karvonga – Islom karvoniga qo‘shilishga da’vat etmoqchiman.

Sizga salomatlik tilayman.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Tarmoqli marketing hukmi

    «Tarmoqli marketing» yoxud «Majburiy matritsa tizimi» shunday tizimki, unda bir kishi kompaniyaga 10 dollar to‘laydi. Shundan so‘ng, kompaniya va (tizimda avvaldan tanlangan) yana to‘rt kishining har biriga 2 dollardan o‘tkazib beriladi. Bu bir martalik to‘lov bo‘lib, to‘lovni amalga oshirgan kishi tizimga qo‘shiladigan yangi a’zolar ham shunday qilishini kutadi. Har safar yangi a’zo qo‘shilganda, tizimdagi har bir ishtirokchi 2 dollardan oladi, chunki yangi a’zolar to‘lovni bevosita o‘zidan yuqoridagi to‘rt kishiga to‘laydi. Kompaniya esa har bir a’zodan xizmat haqi sifatida o‘zining 2 dollarini olib qoladi. Ushbu dasturga qo‘shilish halolmi? Alloh sizni yaxshilik bilan mukofotlasin.

  • Piramida marketing sxemalari

    Ilmiy tadqiqotlar va fatvolar bo‘yicha doimiy qo‘mitaga «Biznes» va «Hibatul-Jazira» kabi piramida yoki tarmoqli marketing shirkatlarining faoliyati haqida ko‘plab savollar kelib tushdi. Bu shirkatlar faoliyatining mohiyati quyidagicha: bir kishi mahsulot yoki tovar sotib olishga ko‘ndiriladi, so‘ng u boshqalarni xuddi shunday qilishga undaydi, ular ham o‘z navbatida keyingilarni jalb qiladi va bu zanjir shu tarzda davom etadi. Ishtirokchilar qatlami qancha kengaysa, birinchi ishtirokchi shuncha ko‘p komission haq oladi va bu summa hatto minglab riyollarga yetishi mumkin. Har bir ishtirokchi o‘zidan keyingilarni a’zolar ro‘yxatiga yangi odamlarni jalb qila olsa, katta komission to‘lovlar olishi mumkinligi bilan qiziqtiradi. Aynan mana shu narsa piramida yoki tarmoqli marketing deb ataladi.

  • Namozdagi qunut

    Sizdan namozdagi qunut (ruku’dan keyin qo‘l ko‘tarib duo qilish) haqida so‘ramoqchiman. Bu amal Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlaridanmi yoki bu ish ularning holati sababli istisno tariqasida bo‘lganmi? Iltimos, menga javob bering, chunki masjidimiz imomi, Rasulullohdan qaysi namoz afzal, deb so‘ralganda, u zot alayhissalotu vassalom: «Qunuti uzunroq bo‘lgan namoz», deb javob berganlar», deb aytdi.

  • Ro‘zador kishi xotinini quchoqlashi joizmi?

    Yaqinda uylandim. Ramazon oyida ro‘za tutgan holda, saharlikdan so‘ng yotaman va ba’zan yonimda xotinim ham bo‘ladi. Uni quchoqlashim ro‘zamga ta’sir qiladimi? Ro‘zador kishi uchun qaysi ishlar joiz, qaysilari harom yoki ro‘zani buzuvchi hisoblanadi? Shu haqda tushuntirish bersangiz.

  • «CadenzaX Music» platformasi orqali pul topish hukmi

    Men sizlardan hozirgi kunda ijtimoiy tarmoqlarda ommalashayotgan «CadenzaX music» nomli platformaga (yoki shunga o‘xshash loyihalarga) qo‘shilish va undan daromad topishning Islomdagi hukmi haqida so‘ramoqchi edim. Bu sahifaning ishlash tizimi va daromad ko‘rish tartibi quyidagicha: 1. Sayt yoki ilova foydalanuvchilarga ma’lum musiqalarni eshitish, layk bosish yoki qandaydir oddiy vazifalarni bajarish evaziga pul to‘lashni va’da qiladi. 2. Ko‘proq pul ishlash uchun foydalanuvchidan dastlab o‘z yonidan pul kiritib, maxsus «VIP» darajalarni sotib olish talab etiladi. 3. Sayt qoidalariga ko‘ra, orqangizdan yangi odamlarni taklif qilsangiz va ular ham pul kiritsa, ularning sarmoyasidan sizga ma’lum foizlarda bonus (daromad) beriladi. Meni shubhalantirgan jihati shundaki, tizimning asosi aslida musiqa eshitish emas, balki tarmoqli marketing va moliyaviy piramidaga o‘xshab ketadi. Chunki tizim asosan yangi qo‘shilganlarning pullari hisobidan eskilariga pul to‘layotgandek ko‘rinadi.

  • Vitr duosi vojibmi va uni yod bilmasa nima deydi?

    Vitrdagi qunut duosi kabi duolarni yod olishga qiynalaman. Shuning uchun bu duoning oʻrniga biror sura oʻqirdim. Bu duoni oʻqishning farz ekanini bilgach, yod olishga harakat qildim va namoz paytida yonimdagi stol ustidan kitobni olib, qiblaga yuzlangan holda oʻqiydigan boʻldim. Shunday qilishim joizmi?