O'qildi: 166
19.03.2026
/ 30 Ramazon 1447
Fatvo mavzusi: Yangi oyni koʻrish
Savol
Bir musulmon Ramazon ro‘zasini tutib, hayit namozini o‘qigach, sharqdagi o‘z yurtiga jo‘nab ketdi va u yerdagi odamlar hali ham ro‘za tutayotganini ko‘rdi. U ham ular bilan birga ro‘za tutishi kerakmi yoki safardan oldin Ramazon ro‘zasini yakunlagani uchun ro‘za tutmaydimi?
O’xshash fatvolarJavob
Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.
Shayx Ibn Usaymin rahimahullohdan shunday deb so‘raldi: «Bir kishi yigirma to‘qqiz kun ro‘za tutib, o‘zi ro‘za tutgan yurtda Iydni (Hayitni) nishonlasa-yu, so‘ngra hayit kuni ertalab boshqa yurtga yo‘l olsa va u yerdagi odamlarning ro‘za tutayotganini ko‘rsa, o‘zi esa og‘zi ochiq bo‘lsa, kun oxirigacha yeb-ichishdan tiyilishi shartmi yoki o‘zi uchun hayit bo‘lgani sababli tiyilmasligi mumkinmi?».
U kishi shunday javob berdilar: «Sizga (ovqatdan) tiyilish lozim emas, chunki siz shar’iy yo‘l bilan og‘zingizni ochdingiz, shuning uchun bu kun sizning haqqingizda muboh kun bo‘ldi, uni (ovqatdan tiyilib) o‘tkazishingiz lozim emas. Agar sizga bir mamlakatda quyosh botsa, so‘ng boshqa bir mamlakatga safar qilsangiz va quyoshni botishidan oldin ko‘rsangiz, uning ro‘zasini tutishingiz lozim bo‘lmaydi».
U kishidan rahimahulloh yana so‘raldi: agar biz Saudiya Arabistonida ro‘zani boshlasak, so‘ng Ramazon oyida Sharqiy Osiyodagi yurtlarimizga safar qilsak, u yerda hijriy oy bir kun kech keladi, biz o‘ttiz bir kun ro‘za tutamizmi, va agar ular yigirma to‘qqiz kun ro‘za tutsalar, ular og‘iz ochadilarmi yoki yo‘qmi?
U kishi shunday javob berdilar: «Agar inson oyning avvalida ro‘za tutgan mamlakatdan og‘iz ochish kechroq bo‘ladigan mamlakatga safar qilsa, ular og‘iz ochmaguncha u ham og‘iz ochmaydi. Buning misoli, agar u kunduzi quyosh botishi kechroq bo‘ladigan mamlakatga safar qilsa, u quyosh botguncha ro‘zador holda qoladi, garchi yigirma soatga yetsa ham. Faqat safar sababli og‘iz ochsa, safar sababli og‘iz ochishi mumkin. Shuningdek, aksincha, agar u o‘ttiz kunni tugatmasdan oldin og‘iz ochgan mamlakatga safar qilsa, u ham ular bilan birga og‘iz ochadi. Agar oy to‘liq bo‘lsa, bir kun qazosini tutadi, agar to‘liq bo‘lmasa, uning zimmasida hech narsa yo‘q. Demak, oy qisqa bo‘lsa, qazosini tutadi, oy uzun bo‘lsa, ziyodasini ko‘taradi. Alloh-u a’lam». «Majmu’ al-fatavo»dan tugadi, 19.
Bu javob foydali bo’ldimi?