Hilolni kuzatishdagi vaqt chegarasi

Savol

Qamariy oylarning birinchi kuni qanday aniqlanadi? Yangi tug‘ilgan oy ufqda ma’lum vaqt qolishi shart qilinadimi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamdan kelgan sahih hadislar shuni ko‘rsatadiki, hilolni quyosh botganidan keyin sha’bon oyining o‘ttizinchi kechasida yoki ramazon oyining o‘ttizinchi kechasida ishonchli kishi ko‘rsa, bu ko‘rish e’tiborga olinadi va shu bilan oyning birinchi kuni aniqlanadi. Bunda oyning quyosh botgandan so‘ng ma’lum vaqt ko‘rinib turishi, yigirma daqiqami, undan kammi yoki ko‘pmi, hisobga olinmaydi. Chunki sahih hadislarda oyning quyosh botgandan keyin ma’lum bir vaqt davomida ko‘rinib turishi kerakligini ko‘rsatadigan hech qanday dalil yo‘q.

Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Bu javob foydali bo’ldimi?

O’xshash fatvolar

Yangi oy masalasida davlatlar orasidagi farqlar
Bir musulmon Ramazon ro‘zasini tutib, hayit namozini o‘qigach, sharqdagi o‘z yurtiga jo‘nab ketdi va u yerdagi odamlar hali ham ro‘za tutayotganini ko‘rdi. U ham ular bilan birga ro‘za tutishi kerakmi yoki safardan oldin Ramazon ro‘zasini yakunlagani uchun ro‘za tutmaydimi?
Oyni koʻrishga oid xilofning yechimi
Muayyan sharoitlar tufayli Pokiston davlatiga yashash uchun ko‘chib o‘tdik. Men uchun bir qancha narsalar, namoz vaqtlaridan tortib boshqa narsalargacha o‘zgardi… Sizlardan so‘ramoqchi bo‘lganim, men Arafa kuni ro‘za tutishga rag‘batim bor, lekin Pokistondagi hijriy sana Saudiya Arabistonidagidan farq qiladi. Pokistondagi sana 8-kun bo‘lib, u Saudiyadagi 9-kunga to‘g‘ri kelishi mumkin… Men 8-kuni, ya’ni Saudiyadagi 9-kun sanasida ro‘za tutaymi yoki Pokiston sanasiga qarabmi?
Roʻza va hayitda yurtdoshlariga xilof qilish joiz emas
Bizning shahrimizda bir guruh dinga amal qiluvchi birodarlar bor, lekin ular ba’zi masalalarda bizga xilof qilishadi. Masalan, Ramazon ro‘zasida ular oyni oddiy ko‘z bilan ko‘rmaguncha ro‘za tutmaydilar. Ba’zida biz Ramazon oyida ulardan bir yoki ikki kun oldin ro‘za tutamiz. Ular esa Ramazon hayitidan bir yoki ikki kun keyin og‘iz ochadilar. Har safar ulardan hayit kuni ro‘za tutishlari haqida so‘rasak, ular: «Biz oyni oddiy ko‘z bilan ko‘rmagunimizcha og‘iz ochmaymiz va ro‘za tutmaymiz», deyishadi. Bunga Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamning: «Uni (hilolni) ko‘rib, ro‘za tutinglar va uni ko‘rib, ro‘zani ochinglar», degan so‘zlarini asos qilishadi. Lekin ular, siz bilganingizdek, oyning ko‘rilganini uskunalar bilan sobit bo‘lishini tan olmaydilar. Shuni ham aytish kerakki, ular ikki hayit namozini o‘z vaqtida bizga xilof qilib, faqat o‘zlarining oyni ko‘rishlariga qarab hayitdan keyin o‘qiydilar. Qurbon hayitida ham qurbonlikni so‘yishda va Arafotda turishda bizga xilof qiladilar. Ular Qurbon hayitidan ikki kun keyin hayit qiladilar, ya’ni barcha musulmonlar qurbonliklarini so‘yib bo‘lganidan keyingina so‘yadilar. Ularning qilayotgan ishlari to‘g‘rimi? Alloh sizni yaxshilik bilan mukofotlasin.
Hilolni kuzatish uchun qo‘mita tuzish
Islomiy bo‘lmagan mamlakatda yashovchi musulmonlar Ramazon, Shavvol va Zulhijja oyining boshlanishini aniqlash uchun qo‘mita tuzishlari joizmi yoki yo‘qmi?
Ramazon oyining boshlanishi va tugashini aniqlashda astronomik hisob-kitoblarga tayanish hukmi
Musulmon kishi ro‘za tutishni boshlash va tugatishda astronomik hisob-kitoblarga tayanishi joizmi yoki hilolni ko‘rishi shartmi?
Ramazon hilolini har bir kishi oʻz koʻzi bilan ko‘rishi shartmi?
Boshqalar Ramazon hilolini ko‘rganini aytsa-da, o‘zi ko‘rmaguncha ro‘za tutmagan kishining hukmi qanday? Ular «Hilolni ko‘rganda ro‘za tutinglar va hilolni ko‘rganda og‘iz ochinglar» hadisiga asoslanadilar. Ularning bu hadisga tayanishi to‘g‘rimi?

Hilolni kuzatishdagi vaqt chegarasi

Hilolni kuzatishdagi vaqt chegarasi

O’xshash fatvolar

Yangi oy masalasida davlatlar orasidagi farqlar

Oyni koʻrishga oid xilofning yechimi

Roʻza va hayitda yurtdoshlariga xilof qilish joiz emas

Hilolni kuzatish uchun qo‘mita tuzish

Ramazon oyining boshlanishi va tugashini aniqlashda astronomik hisob-kitoblarga tayanish hukmi

Ramazon hilolini har bir kishi oʻz koʻzi bilan ko‘rishi shartmi?