Bir musulmon Ramazon ro‘zasini tutib, hayit namozini o‘qigach, sharqdagi o‘z yurtiga jo‘nab ketdi va u yerdagi odamlar hali ham ro‘za tutayotganini ko‘rdi. U ham ular bilan birga ro‘za tutishi kerakmi yoki safardan oldin Ramazon ro‘zasini yakunlagani uchun ro‘za tutmaydimi?
Muayyan sharoitlar tufayli Pokiston davlatiga yashash uchun ko‘chib o‘tdik. Men uchun bir qancha narsalar, namoz vaqtlaridan tortib boshqa narsalargacha o‘zgardi… Sizlardan so‘ramoqchi bo‘lganim, men Arafa kuni ro‘za tutishga rag‘batim bor, lekin Pokistondagi hijriy sana Saudiya Arabistonidagidan farq qiladi. Pokistondagi sana 8-kun bo‘lib, u Saudiyadagi 9-kunga to‘g‘ri kelishi mumkin… Men 8-kuni, ya’ni Saudiyadagi 9-kun sanasida ro‘za tutaymi yoki Pokiston sanasiga qarabmi?
Bizning shahrimizda bir guruh dinga amal qiluvchi birodarlar bor, lekin ular ba’zi masalalarda bizga xilof qilishadi. Masalan, Ramazon ro‘zasida ular oyni oddiy ko‘z bilan ko‘rmaguncha ro‘za tutmaydilar. Ba’zida biz Ramazon oyida ulardan bir yoki ikki kun oldin ro‘za tutamiz. Ular esa Ramazon hayitidan bir yoki ikki kun keyin og‘iz ochadilar. Har safar ulardan hayit kuni ro‘za tutishlari haqida so‘rasak, ular: «Biz oyni oddiy ko‘z bilan ko‘rmagunimizcha og‘iz ochmaymiz va ro‘za tutmaymiz», deyishadi. Bunga Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamning: «Uni (hilolni) ko‘rib, ro‘za tutinglar va uni ko‘rib, ro‘zani ochinglar», degan so‘zlarini asos qilishadi. Lekin ular, siz bilganingizdek, oyning ko‘rilganini uskunalar bilan sobit bo‘lishini tan olmaydilar. Shuni ham aytish kerakki, ular ikki hayit namozini o‘z vaqtida bizga xilof qilib, faqat o‘zlarining oyni ko‘rishlariga qarab hayitdan keyin o‘qiydilar. Qurbon hayitida ham qurbonlikni so‘yishda va Arafotda turishda bizga xilof qiladilar. Ular Qurbon hayitidan ikki kun keyin hayit qiladilar, ya’ni barcha musulmonlar qurbonliklarini so‘yib bo‘lganidan keyingina so‘yadilar. Ularning qilayotgan ishlari to‘g‘rimi? Alloh sizni yaxshilik bilan mukofotlasin.
Islomiy bo‘lmagan mamlakatda yashovchi musulmonlar Ramazon, Shavvol va Zulhijja oyining boshlanishini aniqlash uchun qo‘mita tuzishlari joizmi yoki yo‘qmi?
Musulmon kishi ro‘za tutishni boshlash va tugatishda astronomik hisob-kitoblarga tayanishi joizmi yoki hilolni ko‘rishi shartmi?