Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Ibodatlar » Zakot masalalari » Zakot pulidan yetimlarning mulkini ta’mirlash
0 – 0
Fatvo: 1816

O'qildi: 160

25.10.2025

/ 3 Jumadal-ula 1447

Fatvo mavzusi: »

Zakot pulidan yetimlarning mulkini ta’mirlash

Savol

Men bir necha yil oldin otasi vafot etgan yetimlarning vasiysiman. Ularning oylik nafaqa daromadi taxminan 1000 dollar atrofida. Yillar davomida ular uchun katta miqdorda pul, jumladan zakotdan 40 ming dollarga yaqin mablagʻ yig‘dim. Endi ularga zakot olishdan to‘xtashim kerakmi? Qo‘limdagi zakot pulini nima qilsam bo‘ladi? Agar ularning ko‘chmas mulk fondidan ipoteka krediti bo‘yicha 64 ming dollar qarzi bo‘lsa, marhumning qarzini uzish uchun bu mablag‘ni to‘lashim joizmi? Shahar ma’muriyatidan olingan yerlari bo‘lsa, shu mablag‘lardan foydalanib atrofiga devor qurishimiz joizmi yoki yo‘qmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Birinchidan, ularning o‘zlari yetarli mablag‘ga ega bo‘lganlari uchun ular uchun zakot yig‘ishingiz joiz emas. Zakot yetimlarga emas, faqir va miskinlarga beriladi. Yig‘gan zakotingizni agar egalarini tanisangiz, ularning oʻzlariga qaytarishingiz kerak. Agar tanimasangiz, zakot niyati bilan u kishilarning nomidan zakotga haqli kishilarga tarqating, chunki siz bu pullarni zakot niyatida olgansiz.

Nafaqa jamg‘armalariga kelsak, oʻzingiz eng toʻgʻri deb hisoblagan ishni qiling. Bu haqda Alloh taolo shunday degan:

﴿وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۚ وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا۝٣٤﴾

«Yetimning moliga to u balog‘at yoshiga yetgunicha yaqinlashmanglar, magar eng chiroyli yo‘sinda (unga biron ziyon yetkazmasdan yaqinlashinglar — tasarruf qilinglar). Ahdga vafo qilinglar. Zero, ahd-paymon (Qiyomat Kuni) mas’ul bo‘linadigan ishdir» (Isro: 34).

Ko‘chmas mulkni rivojlantirish jamg‘armasidan olingan kreditga kelsak, bu uzoq muddatli va bo‘lib-bo‘lib to‘lanadigan kredit ekanligini bilasiz. Shuning uchun to‘lovlarni bo‘lib-bo‘lib to‘lashda davom eting. Marhum bu qarz uchun javobgar emas, faqat uning vafotidan oldin to‘lanishi kerak bo‘lgan, ammo to‘lanmagan qism bo‘lsa, shundagina qarz uning zimmasida qoladi. Vafot etgan kishi o‘limidan keyin to‘lanishi lozim bo‘lgan qarzlardan ozod etiladi, chunki bu qarzlar mulkning o‘ziga bog‘liq bo‘ladi. Mulk merosxo‘rlarga o‘tgani uchun ular to‘lovlar uchun javobgardirlar. Buning uchun zakot pullarini ishlatmang, chunki ularning o‘zlari to‘lash uchun yetarli mablag‘ga egadirlar.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Fitr zakotini chiqarish vaqti

    Fitr zakotini chiqarish vaqti hayit namozidan keyin o‘sha kunning oxirigachami?

  • Fitr zakotini pul bilan chiqarish

    Fitr zakotining miqdori qancha? Uni hayit namozidan keyin, shuningdek, pul bilan chiqarish joizmi?

  • Fitr zakotining miqdori

    «Ramazon ro‘zasi fitr zakoti berilmaguncha ko‘tarilmaydi» degan hadis sahihmi? Agar ro‘zador muhtoj bo‘lib, zakot nisobiga ega bo‘lmasa ham ushbu hadisga yoki sunnatdan sobit bo‘lgan boshqa sahih shar’iy dalillarga koʻra, fitr zakotini berishi vojib bo‘ladimi?

  • Zakotni qanday taqsimlagan afzal?

    Men molimdan zakot bermoqchiman-u, ikkilanyapman: uni ko‘pchilikka tarqataymi yoki ozroq odamga, lekin kattaroq miqdorda beraymi? Agar iloji boricha ko‘proq odamga bersam, savobim ziyoda bo‘larmikin, chunki bunda ozchilik emas, ko‘pchilik xursand bo‘ladi va men ularning xursandchiligi evaziga savob olamanmi? Yoki savobi bir xil bo‘ladimi? Unday boʻlsa muammo yo‘q. Rahmat.

  • Uy olish uchun jamg‘arilgan puldan zakot farz, ammo uyning o‘zidan farz emas

    Nima uchun yashash uchun mo‘ljallangan uydan zakot berish farz bo‘lmaydi-yu, uy sotib olish uchun jamg‘arilgan puldan zakot farz bo‘ladi? Bu holatda zakot olinmasligi avloroq emasmi? Ya’ni, bir kishi ijarada yashaydi va uy sotib olish uchun kundan kunga pul jamg‘aradi, agar uning puli nisobga yetib, bir yil o‘tsa, undan zakot vojib bo‘ladi. Holbuki, oʻzining uyi boʻlgan, unda yashayotgan kishiga hech narsa vojib emas? Axir hukmlarning sabablari bor emasmi?

  • Tijoratda aylanmada boʻlgan pullarning zakoti

    Menda ma’lum miqdorda pul bor, uning umumiy miqdori zakot nisobidan oshadi. Bu pulning bir qismini tijoratga qo‘ydim. Bu yilgi zakotni hisoblaganda, hali tijoratdan qaytarib olmagan bo‘lsam ham, bu pulni qo‘shishim kerakmi, yoki hozir qo‘limda bor pulga asoslanib zakotni hisoblashim yetarlimi?