Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Rasulullohning nomlari bilan qasam ichish hukmi
0 – 0
Fatvo: 1074

O'qildi: 287

27.07.2025

/ 2 Safar 1447

Fatvo mavzusi: » » »

Rasulullohning nomlari bilan qasam ichish hukmi

Savol

Ko‘p odamlarning biror narsani tasdiqlash uchun «Payg‘ambar haqqi» deb aytishlarini eshitaman. Bu joizmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Bu Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam nomi bilan qasam ichish hisoblanadi va u harom hamda shirkning bir turi sanaladi. Chunki biror narsa bilan qasam ichish – o‘sha narsani ulug‘lash demakdir.

Maxluq esa boshqa maxluqni (ibodat darajasida) ulug‘lamaydi. Shuning uchun sahih hadisda:

عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، قَالَ: سَمِعَ ابْنُ عُمَرَ، رَجُلًا يَحْلِفُ: لَا وَالْكَعْبَةِ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ: إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللَّهِ فَقَدْ أَشْرَكَ»
  1. Sa’d ibn Ubaydadan rivoyat qilinadi: «Ibn Umar bir kishining «Yo‘q! Ka’ba bilan qasam…!» deb qasam ichayotganini eshitib qoldi. So‘ng Ibn Umar unga: «Men Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning «Kim Allohdan o‘zga bilan qasam ichsa, shirk keltiribdi», deganlarini eshitganman», dedi» (Abu Dovud 3251; Termiziy, 1535; Hadis hukmi: «sahih». Manba: «Sahihul Jome’», 6204).

Hadisda qaytarilgan qasam payg‘ambarlar, farishtalar, solih kishilar va boshqa, Allohning barcha maxluqotlari bilan qasam ichishni o‘z ichiga oladi. Sahih hadisda kelishicha:

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: «مَنْ حَلَفَ فَقَالَ فِي حَلِفِهِ: وَاللَّاتِ وَالْعُزَّى، فَلْيَقُلْ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ».

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Kim ont ichsa-yu, ontida «Lotga qasam», «Uzzoga qasam» desa, darhol «Laa ilaaha illallooh», deb olsin», dedilar» (Sahihi Buxoriy, 4860; Sahihi Muslim, 1647).

Qur’oni Karimdagi Alloh qasam ichgan maxluqotlarga kelsak:

﴿وَٱلۡمُرۡسَلَـٰتِ عُرۡفࣰا﴾

«Paydar-pay yuboriladigan (shamol)larga qasam» (Mursalot: 1),

﴿وَٱلذَّ ٰ⁠رِیَـٰتِ ذَرۡوࣰا﴾

«Chang to‘zituvchi(shamol)larga qasam» (Zoriyot: 1),

﴿وَٱلنَّـٰزِعَـٰتِ غَرۡقࣰا﴾

«Shiddat bilan (jonni) sug‘urib oluvchi(farishta)lar bilan qasam» (Nozi’ot: 1),

﴿وَٱلۡفَجۡرِ﴾

«Tongga qasam» (Fajr: 1),

﴿وَٱلۡعَصۡرِ﴾

«Asrga qasam» (Asr: 1),

﴿وَٱلضُّحَىٰ﴾

«Choshgoh vaqtiga qasam» (Zuho: 1) va

﴿ ۞ فَلَاۤ أُقۡسِمُ بِمَوَ ٰ⁠قِعِ ٱلنُّجُومِ ۝٧٥ وَإِنَّهُۥ لَقَسَمࣱ لَّوۡ تَعۡلَمُونَ عَظِیمٌ ۝٧٦ إِنَّهُۥ لَقُرۡءَانࣱ كَرِیمࣱ ۝٧٧ ﴾

«Men yulduzlarning botar joylariga qasam ichurmanki, Holbuki, bu (qasam) agar bilsangizlar, shak-shubhasiz, ulug‘-katta qasamdir — albatta u Ulug‘ Qur’ondir!» (Voqea: 75-76).

Yuqoridagi oyatlarda zikr qilingan maxluqotlar bilan qasam ichishga kelsak, bular Allohning O‘zi ichgan qasamlardir va bu Alloh taoloning Oʻzigagina xosdir.

Alloh O‘zi yaratgan narsalardan xohlagani bilan qasam ichishi mumkin. Ammo maxluq esa faqat o‘z Rabbisi nomi bilangina qasam ichishi lozim.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Ayol kasallik sabab, homiladorlik mashaqqatiga chiday olmasa, homilani tushirishi joizmi?

    Xotinimni shifokorga olib bordim. Shifokor uning bir oyu sakkiz kunlik homilador ekanini tasdiqladi. Biz avval ma’lum muddatgacha farzand ko‘rmaslikka kelishib olgan edik, chunki xotinim betob va homiladorlik mashaqqatiga chiday olmaydi. Shu holatda homilani oldirish joizmi yoki yo‘qmi? E’tiborli jihati shundaki, biz faqat vaqtincha farzand ko‘rmaslikka kelishgan edik.

  • Zo‘rlangan ayol homilasini oldirishi joizmi?

    Tajovuzga uchragan va zo‘rlash sababli homilador bo‘lgan muslima ayollar homilani oldirishi joizmi yoki yo‘qmi?

  • Ro‘za fidyasi beriladigan miskin kim?

    Alloh taolo Baqara surasida roʻza tutishga qodir boʻlmagan kishilar: «…bir miskin-bechoraning bir kunlik taomi miqdorida evaz to‘lashlari lozim», deydi. Bu miskinning balog‘atga yetishi va mukallaf (shar’iy majburiyatlar yuklangan) bo‘lishi shart qilinadimi? Agar inson o‘ttizta miskinni taomlantirmoqchi bo‘lsa, miskinning farzandlari va qaramog‘idagilar ham shunga kiradimi? Taom o‘rniga pul bersa kifoya qiladimi? Taomlantirish qanday o‘lchovda hisoblanadi?

  • Shavvolning olti kunlik ro‘zasini tutib, ro‘zani yana davom ettirish

    Shavvolning olti kunlik ro‘zasini tugatib, ro‘zani davom ettirishning hukmini bilmoqchiman. Zimmamdagi ro‘zaning qazosini tutdim, so‘ngra Shavvolning olti kunlik ro‘zasini tutdim. Keyin turmush oʻrtogʻim nafl sifatida ro‘zani davom ettirishimizni taklif qildi. Buning shariatdagi hukmi qanday?Alloh sizni yaxshilik bilan mukofotlasin.

  • Qasam kafforati uchun shavvol oyining olti kunida ro‘za tutish

    Allohga qasam ichish borasida savolim bor. Men Allohga falon joyga bormaslikka qasam ichdim, lekin bir haftadan keyin o‘sha joyga bordim va Shavvolning olti kunida uch kun ro‘za tutishga qaror qildim, bu qasam uchun kafforat hisoblanadimi? Alloh sizni yaxshilik bilan mukofotlasin.

  • Shavvolning olti kunlik ro‘zasini zulqa’dada tutish hukmi

    Agar kishi shavvolning olti kunlik ro‘zasini zulqa’da oyida tutsa, hadisda zikr qilingan xos ajrga erishadimi?