Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Rasulullohning nomlari bilan qasam ichish hukmi
0 – 0
Fatvo: 1074

O'qildi: 380

27.07.2025

/ 2 Safar 1447

Fatvo mavzusi: » » »

Rasulullohning nomlari bilan qasam ichish hukmi

Savol

Ko‘p odamlarning biror narsani tasdiqlash uchun «Payg‘ambar haqqi» deb aytishlarini eshitaman. Bu joizmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Bu Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam nomi bilan qasam ichish hisoblanadi va u harom hamda shirkning bir turi sanaladi. Chunki biror narsa bilan qasam ichish – o‘sha narsani ulug‘lash demakdir.

Maxluq esa boshqa maxluqni (ibodat darajasida) ulug‘lamaydi. Shuning uchun sahih hadisda:

عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، قَالَ: سَمِعَ ابْنُ عُمَرَ، رَجُلًا يَحْلِفُ: لَا وَالْكَعْبَةِ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ: إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللَّهِ فَقَدْ أَشْرَكَ»
  1. Sa’d ibn Ubaydadan rivoyat qilinadi: «Ibn Umar bir kishining «Yo‘q! Ka’ba bilan qasam…!» deb qasam ichayotganini eshitib qoldi. So‘ng Ibn Umar unga: «Men Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning «Kim Allohdan o‘zga bilan qasam ichsa, shirk keltiribdi», deganlarini eshitganman», dedi» (Abu Dovud 3251; Termiziy, 1535; Hadis hukmi: «sahih». Manba: «Sahihul Jome’», 6204).

Hadisda qaytarilgan qasam payg‘ambarlar, farishtalar, solih kishilar va boshqa, Allohning barcha maxluqotlari bilan qasam ichishni o‘z ichiga oladi. Sahih hadisda kelishicha:

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: «مَنْ حَلَفَ فَقَالَ فِي حَلِفِهِ: وَاللَّاتِ وَالْعُزَّى، فَلْيَقُلْ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ».

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Kim ont ichsa-yu, ontida «Lotga qasam», «Uzzoga qasam» desa, darhol «Laa ilaaha illallooh», deb olsin», dedilar» (Sahihi Buxoriy, 4860; Sahihi Muslim, 1647).

Qur’oni Karimdagi Alloh qasam ichgan maxluqotlarga kelsak:

﴿وَٱلۡمُرۡسَلَـٰتِ عُرۡفࣰا﴾

«Paydar-pay yuboriladigan (shamol)larga qasam» (Mursalot: 1),

﴿وَٱلذَّ ٰ⁠رِیَـٰتِ ذَرۡوࣰا﴾

«Chang to‘zituvchi(shamol)larga qasam» (Zoriyot: 1),

﴿وَٱلنَّـٰزِعَـٰتِ غَرۡقࣰا﴾

«Shiddat bilan (jonni) sug‘urib oluvchi(farishta)lar bilan qasam» (Nozi’ot: 1),

﴿وَٱلۡفَجۡرِ﴾

«Tongga qasam» (Fajr: 1),

﴿وَٱلۡعَصۡرِ﴾

«Asrga qasam» (Asr: 1),

﴿وَٱلضُّحَىٰ﴾

«Choshgoh vaqtiga qasam» (Zuho: 1) va

﴿ ۞ فَلَاۤ أُقۡسِمُ بِمَوَ ٰ⁠قِعِ ٱلنُّجُومِ ۝٧٥ وَإِنَّهُۥ لَقَسَمࣱ لَّوۡ تَعۡلَمُونَ عَظِیمٌ ۝٧٦ إِنَّهُۥ لَقُرۡءَانࣱ كَرِیمࣱ ۝٧٧ ﴾

«Men yulduzlarning botar joylariga qasam ichurmanki, Holbuki, bu (qasam) agar bilsangizlar, shak-shubhasiz, ulug‘-katta qasamdir — albatta u Ulug‘ Qur’ondir!» (Voqea: 75-76).

Yuqoridagi oyatlarda zikr qilingan maxluqotlar bilan qasam ichishga kelsak, bular Allohning O‘zi ichgan qasamlardir va bu Alloh taoloning Oʻzigagina xosdir.

Alloh O‘zi yaratgan narsalardan xohlagani bilan qasam ichishi mumkin. Ammo maxluq esa faqat o‘z Rabbisi nomi bilangina qasam ichishi lozim.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Haj sifati

    Haj ibodati haqida batafsilroq ma’lumot bera olasizmi?

  • Azonni ohangga solish va notoʻgʻri cho‘zish

    Azonni qo‘shiq qilib aytish va cho‘ziladigan harflarni cho‘zishning shar’iy hukmi nima? Qo‘shiqning haromligi haqidagi hadis unga (azonga) pul olishni ham o‘z ichiga oladimi? Azonni qo‘shiq qilib aytish harommi yoki yo‘qmi?

  • Qabrlardan madad so‘rovchining janozasida qatnashish

    Hayotlik davrida qabrlardan madad so‘raydigan kishi vafot etsa uning janozasida qatnashishning hukmi nima?

  • Elektron o‘yinlarini oʻynash hukmi

    Sony Playstation, Nintendo va boshqa kompaniyalar tomonidan ishlab chiqarilgan keng tarqalgan va turli-tuman elektron o‘yinlarni o‘ynash yoki bolalarga o‘ynashga ruxsat berishning shar’iy hukmi qanday?

  • Ashuro kunini aniqlash

    Bu yil Ashuro roʻzasini qanday tutamiz? Yangi oy qachon kirishi va Zulhijja oyining yigirma toʻqqiz yoki oʻttiz kunligi hali nomaʼlum. Ashuroni qanday aniqlash va roʻza tutish kerak?

  • Terini oqartirish hukmi

    Terini oqartirishning shar’iy hukmi qanday, u harommi?