Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Muomalalar » Haromdan kelgan mol-mulk » Riboga qarz olgan odamning daromadi
0 – 0
Fatvo: 244

O'qildi: 439

16.06.2025

/ 20 Zulhijja 1446

Fatvo mavzusi: »

Riboga qarz olgan odamning daromadi

Savol

Biz riboga (sudxoʻrlik evaziga) olingan pul bilan tijorat loyihasini boshladik. Bu pulni boʻlib-boʻlib toʻlab bormoqdamiz. Shu loyihadan kelayotgan foyda va bu ishda ishlash halolmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Riboga qarz olish gunohi kabiralardan hisoblanadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam ribo yeguvchini ham, yediruvchini ham, uning kotibini va ikki guvohini ham laʼnatlaganlar. Foizga qarz oluvchi ham sudxoʻr hisoblanadi, chunki qarz oluvchi qarz beruvchiga foiz toʻlaydi.

Kim bu ishga qoʻl urgan boʻlsa, Allohga tavba qilishi va imkon qadar olgan asl mablagʻni ustamasiz qaytarishga harakat qilishi hamda qarz bergan kishiga nasihat qilishi lozim. Agar bunga qodir boʻlmasa, mablagʻni ustamasi bilan qaytarishga majbur boʻlsa, Alloh azza va jallaga tavba qilgan holda qaytarishi lozim. Bunga riboviy banklar misol boʻladi. Ular ustamadan kamdan kam holda kechishadi, balki kuch ishlatib boʻlsa ham oʻz haqlarini tortib olishadi.

Qarzdor bu pul evaziga sotib olgan matosidan foydalanishi joiz. Shuningdek, bu pul bilan boshlagan muboh loyihasi va muboh tijoratini davom ettirishining ham zarari yoʻq. Faqat oʻzini va molini gunohlardan poklash uchun koʻproq sadaqa berishi darkor. 

Bankdan olingan pul evaziga qurilgan korxonada ishlovchi xodimga kelsak, u olingan qarz uchun javobgar emas. Shuning uchun bu korxonaning muboh oʻrinlarda (masalan, kiyim yuvish va dazmollash kabi ish oʻrinlarida) ishlashi joiz. Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Bir valyutadan boshqa valyutaga pul o‘tkazish

    Bir valyutada pul yuborib, uni qabul qiluvchi boshqa valyutada olishining hukmi nima? Masalan, maoshimni Saudiya riyolida olaman va uni Sudan riyoliga oʻtkazaman, Saudiya riyoli uch Sudan riyoliga teng. Bu ribomi (sudxo‘rlikmi)? (Ya’ni, bu yerda gap bank orqali yoki boshqa tizimlar yordamida pul oʻtkazish haqida ketyapti: Masalan, shaxsning hisobidan Saudiya riyoli yoki Oʻzbek soʻmi yo dollarni boshqa davlatga yuborganda oʻsha yerning pul birligiga aylanib hisobga tushadi. Shar’iy qoidalarga koʻra ikki jinsdagi pulni almashtirganda qoʻlma-qoʻllik topilishi kerak, savol beruvchi bu holatda qoʻlma-qoʻl boʻlmagani uchun ribo boʻlib qoladimi, degan xavotirda savol yoʻllagan – tarj.).

  • Haromligini bilishdan oldin kasb qilingan ribo molidan qutulish kerakmi?

    Bir kishi bankka qo‘ygan mablag‘lari uchun foiz olishga odatlangan edi. Keyinchalik bu ishning harom ekanligini bildi va foiz olishni to‘xtatdi. Shundan so‘ng u tavbasining shartlarini to‘liq ado etish uchun bu pulni xayriya qilishi kerakligini his qildi, ammo u ikki muammoga duch keldi: Birinchidan, u oldin bankdan olgan foizning to‘g‘ri miqdorini hisoblay olmaydi. Ikkinchidan, bu shaxsning hozirgi paytda mavjud jamg‘armasi avvalgi yillarda bankdan olgan foiz miqdoridan kamroq. Yuqoridagilarga asoslanib, quyidagilarga javob berishingizni so‘raymiz: 1. Bu shaxs tavbasining shartlaridan bankdan olgan barcha foiz miqdorlariga teng bo‘lgan to‘g‘ri summani xayriya qilish kerakmi? 2. Agar yuqoridagi savolga javobingiz ijobiy bo‘lsa, o‘zi va oila a’zolarining asosiy ehtiyojlarini ta’minlagandan so‘ng unda mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan har qanday mablag‘larni darhol xayriya qilishi kerakmi? Masalan, bu shaxs zaruriy ehtiyojlardan hisoblanmaydigan, ammo ahamiyatdan xoli bo‘lmagan narsalarni sotib olishi joizmi? Misol uchun, uy-joy, taom, kiyim-kechak, dori va transport vositalaridan tashqari kompyuter ham sotib olishi joizmi? 3. Agar ikkinchi savolga ham javobingiz ijobiy bo‘lsa, ushbu shaxs bank foiziga teng miqdordagi mablag‘ni xayriya qilishdan oldin o‘z ixtiyoriga kelib qolishi mumkin bo‘lgan har qanday mablag‘ bilan haj ibodatini ado etishi joizmi?

  • Harom pullardan qutulish yo‘li

    Bankdan tushgan foizlarni muhtoj kishiga berib yuborishimiz to‘g‘ri bo‘ladimi?

  • Obligatsiyalar (qimmatli qogʻozlar) savdosi joizmi?

    Belgilangan daromad keltiradigan obligatsiyalar bilan savdo-sotiq qilishning shar’iy hukmi nima?

  • Bank orqali uy sotib olish joizmi?

    Britaniya bankidan uy sotib olish uchun foizli qarz olish joizmi?

  • Ribo evaziga qurilgan masjidda namoz o‘qish joizmi?

    Biz yashaydigan hududda Islom markazi qurildi. Bu yerdagi musulmonlar katta foizli qarz olib, mulkni sotib olishgan. Masjid qurilishida ham foizli qarz ishlatilgan. Musulmon talabani ushbu masjidda namoz o‘qishi yoki tadbirlarda ishtirok etishi harommi? Yoki uning o‘rniga boshqa masjidlarga borishi kerakmi?