O'qildi: 6
03.03.2026
/ 14 Ramazon 1447
Fatvo mavzusi: Roʻzani buzadigan narsalar
Savol
Maktabimda bir oʻquvchi qiz doim ko‘p miqdorda atir sepadi. Baʻzan uning sachragan zarralari tomog‘imga yetib borayotganini his qilaman. Bu ro‘zamni buzadimi yoki yo‘qmi?
O’xshash fatvolarJavob
Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.
Birinchidan: Ushbu masala savolga taalluqli boʻlgani va muhim mavzu ekani bois 1200-savolning javobiga murojaat qiling, unda «Erkak va ayollarning o‘zaro aralashib yurishi haromligining dalillari» keltirilgan.
Ikkinchidan: ayol kishi uyidan atir sepib chiqishi joiz emas. Qaysi ayol-qiz shunday qilsa, o‘zini alamli azobga duchor qiladi. Hadisi sharifda keladi:
G‘unaym ibn Qays Abu Muso Ash’ariydan rivoyat qiladi: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Qaysi bir ayol atir sepib, odamlar uning hidini sezsin deb ularning oldidan o‘tsa, u zinokordir», dedilar» (Nasoiy, 5126; Hadis hukmi: «hasan». Manba: «Sahihi Nasoiy», 5141).
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam masjidga chiqadigan ayolga xushbo‘ylik surtmaslikni buyurdilar. Kim shunday qilsa, g‘usl qilishi lozim. Hadisda:
Abu Hurayradan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam dedilar: «Agar ayol kishi masjidga boradigan bo‘lsa, xuddi junublikdan keyin g‘usl qilganidek, o‘zidagi xushbo‘yliklardan (ya’ni ularni yuvib tashlash uchun) g‘usl qilsin» (Nasoiy, 5127; Hadis hukmi: «hasan». Manba: «Sahihi Nasoiy», 5142).
Uchinchidan: Ro‘zadorning atir hidlashiga kelsak, buning zarari yo‘q. Shayx Ibn Usaymindan bu haqda so‘ralganda, u kishi shunday dedilar: «Ramazonning kunduz kunlarida atirlardan foydalanish va ularni hidlash joiz. Biroq tutatqi (baxur)ni hidlamaslik kerak, chunki uning tarkibida oshqozonga yetib borishi mumkin bo‘lgan zarrachalar (tutun) mavjud», iqtibos tugadi («Fatovo Islomiya», 2/128).
Agar o‘sha ayolning atiri hidining zarralarini tomog‘ingizda sezsangiz ham, inshaalloh, roʻzangizga ta’siri yo‘q. Ro‘zaning ochilishida e’tibor jismi bor narsaning qasddan ichkariga yetib borishiga qaratiladi, hidning esa jismi yo‘q. Shuningdek, bunda sizning ixtiyoringiz va qasdingiz yo‘q. Alloh azza va jalla aytadi:
«Lekin ko‘ngillaringiz (bilan) qasd qilgan narsadagina (gunohkor bo‘lursizlar)» (Ahzob: 5).
Alloh taolo yana dedi:
«Parvardigoro, bizlarni toqatimiz yetmaydigan narsaga zo‘rlama!» (Baqara: 286).
Alloh bilguvchiroqdir.
Manba: Shayx Muhammad Solih al-Munajjid.
Bu javob foydali bo’ldimi?