Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar


Saqlanganlar

Murakkab qidiruv


Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Ibodatlar » Roʻza masalalari » Ogʻizni erta yopishni afzal sanash bidʼatdir
Fatvo: 12602

O'qildi: 134

18.02.2026

/ 1 Ramazon 1447

Fatvo mavzusi:

Ogʻizni erta yopishni afzal sanash bidʼatdir

Savol

Baʼzi mamlakatlarda bomdoddan taxminan oʻn daqiqa oldin bir vaqt belgilangan, ular buni imsok vaqti deyishadi. Odamlar shu vaqtda ogʻizlarini yopishib, yeb-ichishdan tiyilishadi. Bu ish toʻgʻrimi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Bu ish toʻgʻri emas.

Chunki Alloh taolo roʻzadorga tong otishi aniq boʻlguncha yeyish va ichishga ruxsat bergan. Alloh taolo aytadi:

﴿وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ

«Va to tongdan oq ip qora ipdan ajraladigan paytgacha yeb-ichaveringlar» (Baqara: 187).

عَنْ عَائِشَةَ : «أَنَّ بِلَالًا كَانَ يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ : كُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ، فَإِنَّهُ لَا يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلُعَ الْفَجْرُ».

Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: «Bilol tunda azon aytar edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ibn Ummu Maktum azon aytgunicha yeb-ichaveringlar. Chunki u tong otmaguncha azon aytmaydi», dedilar» (Sahihi Buxoriy, 1919; Sahihi Muslim, 1092).

Imom Navaviy rahimahulloh aytadi: «Bu hadis tong otguncha (yaʼni, bomdodgacha) yeyish, ichish, jinsiy aloqa qilish va boshqa barcha narsalarning joizligini oʻz ichiga oladi». Iqtibos tugadi.

Hofiz Ibn Hajar aytadi: «Eslatma: Hozirgi davrda paydo boʻlgan munkar bidʼatlardan biri – Ramazonda bomdoddan taxminan yigirma daqiqa oldin ikkinchi azonni aytish va roʻza tutmoqchi boʻlganlarga yeyish-ichishni harom qilish alomati oʻlaroq chiroqlarni oʻchirishdir. Bu odatni joriy qilganlarning daʼvolariga koʻra, goʻyo ibodatda ehtiyotkorlik uchun shunday qilishayotgan emish!» Iqtibos tugadi («Fathul-Boriy», 4/199).

Shayx Ibn Usaymindan baʼzi taqvimlarda ogʻizni yopish bomdoddan taxminan 15 daqiqa oldin belgilangani haqida soʻralganda, u kishi shunday javob berdilar: «Bu bidʼatlardan biri boʻlib, uning sunnatda asosi yoʻq. Aksincha, sunnat buning teskarisidir. Chunki Alloh Oʻzining muborak Kitobida shunday degan:

﴿وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ

«Va to tongdan oq ip qora ipdan ajraladigan paytgacha yeb-ichaveringlar» (Baqara: 187).

Shuningdek, Paygʻambar sollallohu alayhi va sallam: «(Bilol tunda azon aytadi). Ibn Ummu Maktum azon aytgunicha yeb-ichaveringlar. Chunki u tong otmaguncha azon aytmaydi», deganlar. Baʼzi odamlar oʻzlaricha belgilab olgan bu ogʻizni yopish vaqti Alloh azza va jalla buyurgan narsaga qoʻshimcha qoʻshish boʻlgani uchun botildir va Allohning dinida haddan oshishdir. Abdulloh roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:

«هَلَكَ الْمُتَنَطِّعُونَ، هَلَكَ الْمُتَنَطِّعُونَ، هَلَكَ الْمُتَنَطِّعُونَ».

«Gʻuluvga ketganlar halok boʻldi, Gʻuluvga ketganlar halok boʻldi, Gʻuluvga ketganlar halok boʻldi», deb aytdilar» (Sahihi Muslim, 2670). Iqtibos tugadi.

Vallohu aʼlam.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

4

O’xshash fatvolar

  • Tugʻruq sababli roʻzani qazo qilmoq

    Yaqinda Ramazon oyida farzand koʻrganim sababli tutolmagan roʻzalarimni qanday qilib qazosini tutaman? Roʻza tutishdan oldin qanday niyat qilishim kerak?
  • Ramazonda hayzni to‘xtatuvchi dorilarni qabul qilish

    Agar Ramazonning oxirgi o‘n kunligida ayol kishininz hayzi kelsa, ushbu fazilatli kunlarda ibodatni ado etish imkoniyatiga ega bo‘lish uchun hayzni toʻxtatuvchi dorilarni ishlatishi joizmi?
  • Ro‘zadorlar uchun rayyon eshigi

    Erim menga faqat Ramazon oyida ochiladigan «Ridvon» eshigi haqida aytib berdi. Bilishimcha, bu eshik ochilganda, Alloh u orqali boylik yog‘dirar ekan. Ushbu so‘zni aniqlashtirib, bu masalani yaxshiroq tushunishimiz uchun bizga yo‘l-yo‘riq ko‘rsata olasizmi?
  • Ro‘zador holatda unashtirilgan qiz bilan gaplashish

    Musulmon kishi ro‘zador holida unashtirilgan qizi bilan telefonda gaplashishi joizmi?
  • Ramazon kunduzida er-xotinlik qilish xatari

    Maʼlumki, Ramazon oyida kunduzi ayoli bilan jinsiy aloqa qilgan kishining jazosi qul ozod qilish yoki ikki oy ketma-ket roʻza tutish yoxud oltmish miskinga taom berishdir. Bu masalaga oid bir qancha savollarim bor: 1. Agar erkak kishi xotini bilan boshqa-boshqa kunlarda bir necha marta jinsiy aloqa qilsa, uning har bir kuni uchun ikki oydan roʻza tutadimi yoki ikki oy roʻza tutsa, barcha aloqa qilgan kunlari uchun kifoya qiladimi? 2. Agar ushbu jarimaga tushgan kishi yuqorida zikr qilingan hukmni bilmagan boʻlsa, balki har bir yaqinlik kunini bir kun roʻza tutish bilan qazo qilaman deb oʻylagan boʻlsa, bu holatda hukm oʻzgaradimi? 3. Eriga lozim boʻlgan kafforat xotinga ham lozim boʻladimi? 4. Miskinlarni toʻydirish oʻrniga pul toʻlash joizmi? 5. Bir miskinga er va xotini nomidan birgalikda taom berish joizmi? 6. Agar toʻydirishga hech bir miskinni topa olmasa, pulni Riyozdagi «al-Birr» jamiyati kabi xayriya tashkilotlaridan biriga yoki boshqa tashkilotlarga toʻlashi joizmi?
  • Ro‘zadorning tishini davolatishi

    Ro‘zadorning tish shifokoriga borishi joizmi? Tishlarimni davolatishim kerak. Ramazonda, roʻzador holimda tish shifokoriga borsam-u, tomog‘imga tasodifan biror narsa ketib qolsa (va men uni beixtiyor yutib yuborsam), nima bo‘ladi? Bunday holatning shar’iy hukmi qanday?