Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Ibodatlar » Roʻza masalalari » Roʻzador qachon iftor qiladi?
0 – 0
Fatvo: 12470

O'qildi: 107

18.02.2026

/ 1 Ramazon 1447

Fatvo mavzusi:

Roʻzador qachon iftor qiladi?

Savol

Quyosh botgandan keyin iftorlik qilganim afzalmi yoki osmondagi yorugʻlik batamom soʻnishini kutganim maʼqulmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Javobning qisqacha mazmuni:

Iftorni tezlatish sunnat, yaʼni quyosh botganidan soʻng darhol iftor qilish afzal. Ammo iftorlikni yulduzlar chiqquncha kechiktirish yahudiylarning amali boʻlib, bu borada shiya rofiziylari ham ularga ergashgan. Shunday ekan, roʻzador iftorni juda kech qolguncha qasddan kechiktirishi, yoki azonning oxirigacha kechiktirishi joiz emas. Bularning barchasi Paygʻambar sollallohu alayhi va sallamning yoʻllaridan ogʻishdir.

 

Batafsil javob: 

Sunnat iftorni tezlatishdir

Quyosh botgandan keyin darhol iftor qilish sunnat. Ammo iftorlikni yulduzlar chiqquncha kechiktirish yahudiylarning amali boʻlib, bu borada shiya rofiziylari ham ularga ergashgan. Shunday ekan, roʻzador iftorni juda kech qolguncha qasddan kechiktirishi, yoki azonning oxirigacha kechiktirishi joiz emas. Bularning barchasi Paygʻambar sollallohu alayhi va sallamning yoʻllaridan ogʻishdir.

عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ : أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ: «لَا يَزَالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ مَا عَجَّلُوا الْفِطْرَ».

Sahl ibn Saʼd roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Modomiki iftorga shoshilishar ekan, odamlar yaxshilikda boʻlaveradilar», dedilar» (Sahihi Buxoriy, 1957; Sahihi Muslim, 1098).

Imom Navaviy aytadi: «Hadisda quyosh botishi aniq boʻlganidan keyin iftorni tezlatishga undalmoqda. Buning maʼnosi: ummatning ishi muntazam boʻlib, ular bu sunnatni saqlar ekanlar, yaxshilikda boʻladilar. Agar iftorlikni kechiktirsalar, bu ular tushadigan fasod-buzgʻunchilikning alomati boʻladi» («Sharhi Sahihi Muslim», 7/208).

عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى ﵁ قَالَ: «كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي سَفَرٍ، فَصَامَ حَتَّى أَمْسَى، قَالَ لِرَجُلٍ: انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي، قَالَ: لَوِ انْتَظَرْتَ حَتَّى تُمْسِيَ، قَالَ: انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي، إِذَا رَأَيْتَ اللَّيْلَ قَدْ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا، فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ».

Ibn Abu Avfo roziyallohu anhu aytadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan birga bir safarda edim. U zot kechgacha roʻza tutdilar. Bir kishiga: «Tush, menga tolqon qorib kel», dedilar. U: «Oqshom tushguncha kutib tursangiz boʻlardi», dedi. U zot: «Tush, menga tolqon qorib kel. Qachon tunning manavi yoqdan kirganini koʻrsang, demak, roʻzadorning iftor vaqti boʻlibdi», dedilar» (Sahihi Buxoriy, 1958; Sahihi Muslim, 1101).

عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ قَالَ: «دَخَلْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْنَا: يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ رَجُلَانِ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ ﷺ: أَحَدُهُمَا يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ، وَيُعَجِّلُ الصَّلَاةَ، وَالْآخَرُ يُؤَخِّرُ الْإِفْطَارَ، وَيُؤَخِّرُ الصَّلَاةَ قَالَتْ: أَيُّهُمَا الَّذِي يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلَاةَ؟ قَالَ: قُلْنَا: عَبْدُ اللهِ – يَعْنِي: ابْنَ مَسْعُودٍ – قَالَتْ: كَذَلِكَ كَانَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللهِ ﷺ».

Abu Atiyyadan rivoyat qilinadi: «Masruq ikkimiz Oishaning oldiga kirdik. «Ey moʻminlarning onasi, Muhammad sollallohu alayhi vasallamning ikki sahobalari bor, biri iftorni ham erta qiladi, namozni ham erta oʻqiydi, boshqasi esa iftorni ham kechiktiradi, namozni ham kechiktiradi», dedik. «Iftorni ham erta qilib, namozni ham erta oʻqiydigani qaysi biri?» dedi. «Abdulloh» – yaʼni Ibn Masʼud – dedik. «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday qilardilar», dedi» (Sahihi Muslim, 1099).

Hofiz Ibn Hajar aytadi: «Eslatma: Hozirgi davrda paydo boʻlgan munkar bidʼatlardan biri – Ramazonda bomdoddan taxminan yigirma daqiqa oldin ikkinchi azonni aytish va roʻza tutmoqchi boʻlganlarga yeyish-ichishni harom qilish alomati oʻlaroq chiroqlarni oʻchirishdir. Bu odatni joriy qilganlarning daʼvolariga koʻra, goʻyo ibodatda ehtiyotkorlik uchun shunday qilishayotgan emish! Buni faqat sanoqli odamlar biladi. Bu holat ularni shunday darajaga olib keldiki, endi ular oʻz daʼvolariga koʻra, vaqtni aniqlash uchun quyosh botganidan soʻng atigi bir daraja oʻtgach azon aytadigan boʻlishdi. Shunday qilib, ular iftorni kechiktirib, saharlikni tezlashtirdilar va sunnatga xilof qildilar. Natijada, ular orasida yaxshilik kamayib, yomonlik ziyoda boʻldi. Allohul mustaʼan!» («Fathul-Boriy», 4/199).

Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

2

O’xshash fatvolar

  • Tugʻruq sababli roʻzani qazo qilmoq

    Yaqinda Ramazon oyida farzand koʻrganim sababli tutolmagan roʻzalarimni qanday qilib qazosini tutaman? Roʻza tutishdan oldin qanday niyat qilishim kerak?

  • Ramazonda hayzni to‘xtatuvchi dorilarni qabul qilish

    Agar Ramazonning oxirgi o‘n kunligida ayol kishininz hayzi kelsa, ushbu fazilatli kunlarda ibodatni ado etish imkoniyatiga ega bo‘lish uchun hayzni toʻxtatuvchi dorilarni ishlatishi joizmi?

  • Ro‘zadorlar uchun rayyon eshigi

    Erim menga faqat Ramazon oyida ochiladigan «Ridvon» eshigi haqida aytib berdi. Bilishimcha, bu eshik ochilganda, Alloh u orqali boylik yog‘dirar ekan. Ushbu so‘zni aniqlashtirib, bu masalani yaxshiroq tushunishimiz uchun bizga yo‘l-yo‘riq ko‘rsata olasizmi?

  • Ro‘zador holatda unashtirilgan qiz bilan gaplashish

    Musulmon kishi ro‘zador holida unashtirilgan qizi bilan telefonda gaplashishi joizmi?

  • Ramazon kunduzida er-xotinlik qilish xatari

    Maʼlumki, Ramazon oyida kunduzi ayoli bilan jinsiy aloqa qilgan kishining jazosi qul ozod qilish yoki ikki oy ketma-ket roʻza tutish yoxud oltmish miskinga taom berishdir. Bu masalaga oid bir qancha savollarim bor: 1. Agar erkak kishi xotini bilan boshqa-boshqa kunlarda bir necha marta jinsiy aloqa qilsa, uning har bir kuni uchun ikki oydan roʻza tutadimi yoki ikki oy roʻza tutsa, barcha aloqa qilgan kunlari uchun kifoya qiladimi? 2. Agar ushbu jarimaga tushgan kishi yuqorida zikr qilingan hukmni bilmagan boʻlsa, balki har bir yaqinlik kunini bir kun roʻza tutish bilan qazo qilaman deb oʻylagan boʻlsa, bu holatda hukm oʻzgaradimi? 3. Eriga lozim boʻlgan kafforat xotinga ham lozim boʻladimi? 4. Miskinlarni toʻydirish oʻrniga pul toʻlash joizmi? 5. Bir miskinga er va xotini nomidan birgalikda taom berish joizmi? 6. Agar toʻydirishga hech bir miskinni topa olmasa, pulni Riyozdagi «al-Birr» jamiyati kabi xayriya tashkilotlaridan biriga yoki boshqa tashkilotlarga toʻlashi joizmi?

  • Ro‘zadorning tishini davolatishi

    Ro‘zadorning tish shifokoriga borishi joizmi? Tishlarimni davolatishim kerak. Ramazonda, roʻzador holimda tish shifokoriga borsam-u, tomog‘imga tasodifan biror narsa ketib qolsa (va men uni beixtiyor yutib yuborsam), nima bo‘ladi? Bunday holatning shar’iy hukmi qanday?