Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Ibodatlar » Roʻza masalalari » Musulmonning ramazondagi holati
0 – 0
Fatvo: 12468

O'qildi: 45

17.02.2026

/ 29 Shaban 1447

Fatvo mavzusi:

Musulmonning ramazondagi holati

Savol

Ramazon oyining kirishi munosabati bilan musulmonlarga qanday xabar yoʻllamoqchisiz?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Muqaddima

Javobning qisqacha mazmuni:

  1. Ramazon oyi ulugʻ oy, muborak mavsumdir. Bu oyda yaxshi amallarning savobi koʻpaytiriladi, yomon amallar yanada ogʻirlashadi, jannat eshiklari ochiladi, doʻzax eshiklari yopiladi va gunohkorlarning Allohga qilgan tavbasi qabul etiladi.
  2. Ramazon oyida musulmon kishining ezgu amallarga ishtiyoqi ortadi, qalbi ibodatga yanada faollashadi va Robbisi subhanahu va taologa yuzlanadi. Karamli Rabbimiz Oʻz lutf-u karami bilan roʻzador moʻminlarga marhamat koʻrsatib, ushbu muborak maqomda ularning ajr-u savoblarini koʻpaytirib beradi va solih amallari uchun mukofot va atolarni moʻl-koʻl qiladi.

 

Batafsil javob:

Ramazon oyi nima?

Alloh taolo aytadi:

﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ ۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۖ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ۗ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ۝١٨٥﴾

«Ramazon oyidirki, bu oyda odamlar uchun hidoyat boʻlib va hidoyat va furqon (haq bilan botilni ajratguvchi)ning ochiq oyatlari boʻlib Qurʼon nozil qilingan. Bas, sizlardan kim bu oyda hozir boʻlsa, roʻza tutsin. Va kim xasta yoki musofir boʻlsa, u holda (roʻza tutolmagan kunlarining) sanogʻini boshqa kunlarda (tuzalgach yoki safardan qaytgach) tutadi. Alloh sizlarga yengillikni istaydi, sizlarga ogʻir boʻlishini istamaydi. Bu sanoqni toʻldirishingiz va hidoyat qilgani sababli Allohni ulugʻlashingiz uchundir. Shoyad shukr qilsangiz» (Baqara: 185).

Bu muborak oy yaxshilik, baraka, ibodat va toat uchun buyuk bir mavsumdir.

Ramazon oyi ulugʻ oy, muborak mavsumdir. Bu oyda yaxshi amallarning savobi koʻpaytiriladi, yomon amallar yanada ogʻirlashadi, jannat eshiklari ochiladi, doʻzax eshiklari yopiladi va gunohkorlarning Allohga qilgan tavbasi qabul etiladi.

Shunday ekan, Alloh sizga inʼom etgan ezgulik va baraka mavsumlariga, sizlarga xos fazilat sabablari va barcha turli-tuman, moʻl-koʻl neʼmatlariga shukr qiling. Sharafli vaqtlar va fazilatli mavsumlarni toat-ibodatlar bilan obod qilish va harom ishlarni tark etish bilan gʻanimat biling. Shunda dunyoda pokiza hayot kechirasiz va oʻlimdan soʻng saodatga erishasiz.

Sodiq moʻmin uchun barcha oylar ibodat mavsumi, butun umr esa toat-ibodat faslidir. Lekin Ramazon oyida uning yaxshilikka boʻlgan gʻayrati ortadi, qalbi ibodatga yanada faollashadi va Rabbisi subhanahu va taologa yuzlanadi. Karamli Rabbimiz Oʻz lutf-u karami bilan roʻzador moʻminlarga marhamat koʻrsatib, ushbu muborak maqomda ularning ajr-u savoblarini koʻpaytirib beradi va solih amallari uchun mukofot va atolarni moʻl-koʻl qiladi.

Bugungi kecha oʻtgan kechaga naqadar oʻxshaydi. Bu kunlar xuddi lahzalardek tez oʻtib ketmoqda. Yaqindagina Ramazonni kutib olgan edik, soʻng u bilan xayrlashdik. Oradan qanchadir vaqt oʻtib, yana Ramazonni kutib olmoqdamiz. Shunday ekan, bu ulugʻ oyda solih amallarga shoshilishimiz, uni Allohni rozi qiladigan va Unga yoʻliqqan kunimizda bizni saodatga erishtiruvchi amallar bilan toʻldirishga haris boʻlishimiz darkor.

 

Musulmon kishi Ramazonni qanday kutib oladi?

Ramazonga tayyorgarlik quyidagi kamchiliklarimiz sababli nafsni hisob-kitob qilish orqali amalga oshadi:

  • Ikki shahodat kalimasini roʻyobga chiqarishdagi kamchiliklar;
  • Zimmamizdagi farz ibodatlaridagi nuqsonlarimiz;
  • Biz duch keladigan shahvatlar yoxud shubhalarga tushib qolishdagi qusurlarimiz.

Banda Ramazon oyida iymoni yuksak darajada boʻlishi uchun xulqini tuzatadi. Zero, iymon ziyoda va noqis boʻladi: toat-ibodat bilan ortadi va gunoh-maʼsiyat bilan kamayadi. Banda roʻyobga chiqaradigan birinchi toat – bu Allohning Oʻzigagina bandalikni roʻyobga chiqarish va Allohdan oʻzga haq maʼbud yoʻqligini qalbiga jo aylashidir. Shunda u har qanday ibodatni faqat Allohga yoʻnaltiradi va ibodatlarida U Zotga hech kimsani sherik qilmaydi. Xuddi shunday, har birimiz quyidagi haqiqatga amin boʻlamiz: bizga yetib kelgan narsalar bizni chetlab oʻtolmas edi, bizni chetlab oʻtgan narsalar esa bizga yetib kelolmas edi. Har bir narsa Alloh tomonidan taqdir qilingan, belgilangandir.

Shuningdek, ikki shahodatni roʻyobga chiqarishga zid boʻlgan har qanday amaldan tiyilamiz, bu esa bidʼat (dindagi yangiliklar)dan uzoqlashish orqali amalga oshadi. Yana, “al-valo val-baro”ni roʻyobga chiqarish, yaʼni moʻminlarni doʻst tutib, kofir va munofiqlarga dushmanlik qilamiz, musulmonlarning dushmanlar ustidan gʻalaba qozonishidan xursand boʻlamiz, Paygʻambar sollallohu alayhi va sallam va u zotning sahobalariga ergashamiz, u zot sollallohu alayhi va sallamning sunnatlariga hamda u zotdan keyingi hidoyatdagi roshid xalifalarning sunnatlariga amal qilamiz, u zotni yaxshi koʻramiz, shuningdek, uning sunnatlaria amal qiladigan va sunnatlarni himoya qiladigan kishini, u qayerda, qanday rangda va qay bir millat vakili boʻlishidan qatʼi nazar, uni yaxshi koʻramiz.

Shundan soʻng nafsimizni toat-ibodatlarni bajarishdagi kamchiliklar uchun, masalan, namozlarni masjidda jamoat bilan oʻqish, Alloh azza va jallani zikr qilish, qoʻshnilar, qarindoshlar va musulmon birodarlarimizlarning haqlarini ado etishda, salomni keng yoyish, yaxshilikka buyurib, yomonlikdan qaytarish va haqqa daʼvat qilishdagi kamchiliklar uchun hisob-kitob qilamiz. Shuningdek, bu yoʻlda sabr-toqatli boʻlish: munkarlardan oʻzini tiyishda sabr qilish, ibodatlarni bajarishda bardoshli boʻlish va Alloh taoloning taqdirlariga rozi boʻlib, sabot bilan qabul qilish.

Maʼsiyatlar va shahvatlarga ergashish boʻyicha hisob-kitob qilish, oʻzimizni ularda davom etishdan toʻxtatish orqali amalga oshadi. Bu xoh kichik, xoh katta boʻlsin, har qanday gunohdir. Alloh taolo harom qilgan narsalarga qarash orqali koʻz bilan gunoh sodir etishdan, musiqa tinglashdan, Alloh taolo rozi boʻlmagan narsalarga qadam qoʻyishdan, Alloh rozi boʻlmagan yoʻllar bilan qoʻlimiz orqali boshqalarga zulm oʻtkazishdan, Alloh harom qilgan sudxoʻrlik (ribo), poraxoʻrlikdan yoki shu kabi odamlarning mollarini nohaq yoʻl bilan yeyishga kiruvchi narsalardan oʻzimizni tiymasligimiz, ana oʻsha gunohlar sarasiga kiradi.

Alloh azza va jalla kunduzi yomonlik qilgan odam tavba qilishi uchun kechasi qoʻlini ochishi hamda kechasi yomonlik qilgan odam tavba qilishi uchun kunduzi qoʻlini ochishi yodimizda boʻlmogʻi kerak.

عَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: «إِنَّ اللهَ ﷿ يَبْسُطُ يَدَهُ بِاللَّيْلِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ النَّهَارِ، وَيَبْسُطُ يَدَهُ بِالنَّهَارِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ اللَّيْلِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا».

Abu Muso roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: «Alloh azza va jalla kunduzi yomonlik qilgan odam tavba qilishi uchun kechasi qoʻlini ochadi. U Zot kechasi yomonlik qilgan odam tavba qilishi uchun kunduzi qoʻlini ochadi, toki quyosh botadigan joyidan chiqquniga qadar (yaʼni, qiyomatgacha) shunday boʻladi» (Sahihi Muslim, 2759).

Allogʻ subhanahu va taolo aytgan:

﴿۞ وَسَارِعُوٓاْ إِلَىٰ مَغۡفِرَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ وَجَنَّةٍ عَرۡضُهَا ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ أُعِدَّتۡ لِلۡمُتَّقِينَ  ۝١٣٣ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي ٱلسَّرَّآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَٱلۡكَٰظِمِينَ ٱلۡغَيۡظَ وَٱلۡعَافِينَ عَنِ ٱلنَّاسِۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ  ۝١٣٤ وَٱلَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةً أَوۡ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ ذَكَرُواْ ٱللَّهَ فَٱسۡتَغۡفَرُواْ لِذُنُوبِهِمۡ وَمَن يَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمۡ يُصِرُّواْ عَلَىٰ مَا فَعَلُواْ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ  ۝١٣٥ أُوْلَٰٓئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغۡفِرَةٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَجَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَنِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ ۝١٣٦ ﴾

«Va Parvardigoringiz tomonidan boʻlgʻusi magʻfiratga hamda taqvodorlar uchun tayyorlab qoʻyilgan eni osmonlar va Yer barobarida boʻlgan jannatga shoshilingiz! (U taqvodor zotlar) yaxshi–yomon kunlarda infoq–ehson qiladigan, gʻazablarini ichlariga yutadigan, odamlarning (xato-kamchiliklarini) afv etadigan kishilardir. Alloh bunday yaxshilik qiluvchilarni xush koʻradi. (U taqvodor zotlar) qachon biron-bir noloyiq gunoh ish qilib qoʻysalar yoki (qandaydir gunoh ish qilish bilan) oʻzlariga zulm qilsalar, darhol Allohni eslab, gunohlarini magʻfirat qilishni soʻrarlar, gunohlarini Allohdan oʻzga kim ham magʻfirat qilardi? Shuningdek, ular bilib turib, qilgan gunohlarida bardavom boʻlmaslar. Ularning mukofotlari Parvardigorlari tomonidan magʻfirat va taglaridan daryolar oqib turguvchi jannatlar boʻlib, ular oʻsha joyda abadiy qolajaklar. Yaxshi amal qilguvchilarning ajrlari naqadar yaxshi ajr!» (Oli Imron: 133-136).

Yana U Zot aytadi:

﴿قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ۝٥٣﴾

«(Ey Muhammad alayhis-salotu vas-salom), Mening oʻz jonlariga jinoyat qilgan (turli gunoh-maʼsiyatlar qilish bilan) bandalarimga ayting: «Allohning rahmat-marhamatidan noumid boʻlmangiz! Albatta Alloh (Oʻzi xohlagan bandalarining) barcha gunohlarini magʻfirat qilur. Albatta Uning Oʻzigina magʻfiratli, mehribondir» (Zumar: 53).

Yana boshqa oyatda aytadi:

﴿وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا ۝١١٠﴾

«Kim biron-bir yomon ish qilsa yoki oʻz joniga jabr qilsa, soʻngra Allohdan magʻfirat soʻrasa, Allohni magʻfirat qilguvchi va mehribon ekanini topar-koʻrar» (Niso: 110).

Biz Ramazonni mana shunday oʻzimizni hisob-kitob qilgan holda, tavba-tazarruʼ va istigʻfor bilan kutib olishimiz darkor.

عَنْ ‌شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الْكَيِّسُ مَنْ دَانَ نَفْسَهُ وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ الْمَوْتِ، وَالْعَاجِزُ مَنْ أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَتَمَنَّى عَلَى اللهِ عزَّ وجلَّ».

Shaddod ibn Avs roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Ziyrak kishi oʻz nafsini hisob-kitob qilgan (boʻysundirgan) va oʻlimdan keyingi hayot uchun amal qilgan kishidir. Ojiz esa nafsini uning havoi xohishiga ergashtirgan va Alloh azza va jalladan (amalsiz) umid qilgan kishidir» (Hokim, Mustadrak ala sahihayn, 2459; Hadis hukmi: «sahih»).

Darhaqiqat, Ramazon oyi gʻanimat va foydalar oyidir. Mohir savdogar foyda koʻpaytirish uchun mavsumiy imkoniyatlardan foydalanganidek, siz ham bu oyni ibodat, koʻp namoz oʻqish, Qurʼon tilovati, kechirimlilik, boshqalarga yaxshilik qilish va kambagʻallarga xayr-ehson bilan gʻanimat biling.

Ramazon oyida jannat eshiklari ochiladi, doʻzax eshiklari yopiladi va shaytonlar zanjirband qilinadi. Har kecha bir jarchi nido qiladi: «Ey yaxshilik izlovchi, oldinga chiq! Ey yomonlik izlovchi, toʻxta!»

Shu bois, ey Allohning bandalari, bu masalada salafi solihlaringizga ergashib, Paygʻambaringiz sollallohu alayhi va sallamning sunnatlari bilan hidoyat topib, yaxshi amal qiluvchilar safida boʻling, toki Ramazondan gunohlarimiz kechirilgan va solih amallarimiz qabul etilgan holda chiqaylik.

Shuni bilingki, Ramazon oyi oylarning eng afzalidir.

Ibn Qayyim aytadi: «Shu jumladan – yaʼni Alloh yaratgan narsalar orasidagi afzallik – Ramazon oyining boshqa oylardan afzalligi va uning soʻnggi oʻn kechasining boshqa kechalardan afzalligidir» («Zodul-maʼod», 1/56).

 

Ramazon oyining fazilatlari

Bu oy boshqa oylardan toʻrt jihatdan ajralib turadi:

  1. Ramazon oyida Qadr kechasi bor

Bu oyda butun yil davomidagi kechalar orasidagi eng yaxshi kecha – Qadr kechasi bor. Alloh taolo aytadi:

﴿إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ۝١ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ ۝٢ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ۝٣ تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ ۝٤ سَلَامٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ ۝٥﴾

«Albatta Biz u (Qurʼon)ni Qadr kechasida nozil qildik. (Ey Muhammad alayhis-salotu vas-salom), Qadr kechasi nima ekanligini siz qayerdan bilar edingiz? Qadr kechasi ming oydan yaxshiroqdir. U (kecha)da farishtalar va Ruh (yaʼni, Jabroil alayhissalom) Parvardigorlarining izni-ixtiyori ila (yil davomida qilinadigan) barcha ishlar bilan (osmondan zaminga) tushurlar. U (kecha) to tong otgunicha tinchlik-omonlikdir» (Qadr: 1-5).

Darhaqiqat, bu kechadagi ibodat ming oylik ibodatdan yaxshiroqdir.

  1. Qurʼon Ramazon oyida nozil qilingan

Bu oyda eng afzal kitoblar eng afzal paygʻambarlar alayhimussalomga nozil qilingan. Alloh taolo aytadi:

﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ﴾

«Ramazon oyidirki, bu oyda odamlar uchun hidoyat boʻlib hamda hidoyat va furqon (haq bilan botilni ajratguvchi)ning ochiq oyatlari boʻlib Qurʼon nozil qilingan» (Baqara: 185).

U Zot subhonahu va taolo aytdi:

﴿إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ ۚ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ ۝٣ فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ ۝٤ أَمْرًا مِنْ عِنْدِنَا ۚ إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ ۝٥﴾

«Albatta Biz uni bir muborak-barakotli kechada nozil qildik. Darhaqiqat, Biz (insonlarni ushbu Qurʼon bilan Oxirat azobidan) ogohlantirguvchi boʻldik. U (kecha)da barcha puxta-aniq ish(lar) ayrilur (belgilanur). (Bu kechada taqdir qilinadigan barcha ishlar) Bizning huzurimizdan boʻlgan Ishdir. Darhaqiqat, Biz (bashariyatga paygʻambarlar) yuborguvchi boʻldik» (Duxon: 3-5).

عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «نَزَلَتْ صُحُفُ إِبْرَاهِيمَ أَوَّلَ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ، وَأُنْزِلَتِ التَّوْرَاةُ لِسِتٍّ مَضَيْنَ مِنْ رَمَضَانَ، وَأُنْزِلَ الْإِنْجِيلُ لِثَلَاثَ عَشْرَةَ مَضَتْ مِنْ رَمَضَانَ، وَأُنْزِلَ الزَّبُورُ، لِثَمَانِ عَشْرَةَ خَلَتْ مِنْ رَمَضَانَ، وَأُنْزِلَ الْقُرْآنُ لِأَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ خَلَتْ مِنْ رَمَضَانَ»

Vosila ibn Asqaʼ roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: «Ibrohimning sahifalari Ramazon oyining birinchi kechasida nozil boʻldi, Tavrot Ramazondan olti kun oʻtganda nozil qilindi, Injil Ramazondan oʻn uch kun oʻtganda nozil qilindi, Zabur Ramazondan oʻn sakkiz kun oʻtganda nozil qilindi va Qurʼon Ramazondan yigirma toʻrt kun oʻtganda nozil qilindi» (Tabaroniy: Moʻjamul avsat, 3740; Hadis hukmi: «hasan». Manba: «Silsilati sahiha», 1575).

  1. Ramazon oyida jannat eshiklari ochiladi, jahannam eshiklari yopiladi va shaytonlar zanjirband qilinadi

Bu oyda jannat eshiklari ochiladi, jahannam eshiklari yopiladi va shaytonlar zanjirband qilinadi.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ﵁ يَقُولُ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: «إِذَا دَخَلَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطِينُ».

Abu Hurayra roziyallohu anhu aytadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ramazon kirganda jannat eshiklari ochiladi, jahannam eshiklari yopiladi va shaytonlar zanjirband qilinadi», dedilar» (Sahihi Buxoriy, 3277; Sahihi Muslim, 1079).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ: «إِذَا دَخَلَ رَمَضَانُ فُتِحَتْ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ، وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطِينُ».

Abu Hurayra roziyallohu anhu aytadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Qachon Ramazon kelsa, rahmat eshiklari ochiladi, jahannam eshiklari yopiladi va shaytonlar zanjirband qilinadi», dedilar» (Nasoiy, 2099; Hadis hukmi: «sahih». Manba: «Sahihul Jomeʼ», 471).

عَنْ ‌أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا كَانَ أَوَّلُ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ صُفِّدَتِ الشَّيَاطِينُ وَمَرَدَةُ الْجِنِّ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ فَلَمْ يُفْتَحْ مِنْهَا بَابٌ، وَفُتِحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ فَلَمْ يُغْلَقْ مِنْهَا بَابٌ، وَيُنَادِي مُنَادٍ: يَا بَاغِيَ الْخَيْرِ أَقْبِلْ، وَيَا بَاغِيَ الشَّرِّ أَقْصِرْ، وَلِلَّهِ عُتَقَاءُ مِنَ النَّارِ، وَذَلِكَ كُلَّ لَيْلَةٍ».

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: «Qachon Ramazon oyining ilk kechasi boʻlsa, shaytonlar va jinlarning ashaddiylari zanjirband qilinadi. Doʻzax eshiklari yopiladi va ulardan birortasi ham ochilmaydi. Jannat eshiklari ochiladi va ulardan birortasi ham yopilmaydi. Shunda bir jarchi: «Ey yaxshilik istovchi, kel! Ey yomonlik istovchi, toʻxta!” deya jar soladi. Allohning doʻzaxdan ozod qilinadigan bandalari bor va bu (Ramazonning) har kechasida sodir boʻladi» (Termiziy, 682; Ibn Moja, 1642; Hadis hukmi: «hasan». Manba: «Sahihul Jomeʼ», 759).

Agar soʻralsa: Ramazon oyida shuncha yomonliklar va gunoh-maʼsiyatlar sodir boʻlayotganiga guvoh boʻlamiz. Agar shaytonlar zanjirband qilingan boʻlsa, bunday holat yuz bermasligi kerak emasmi?

Buning javobi quyidagicha: «Faqat roʻza shartlariga amal qilgan va odoblarga rioya qilgan kishilardagina kamayadi.

Yoki zanjirband qilinganlar shaytonlarning baʼzilari, yaʼni isyonkorlardir, ularning hammasi emas.

Yoki maqsad unda yomonliklarni kamaytirishdir va bu koʻzga tashlanadigan holatdir. Chunki bu oyda bunday hodisalar boshqa vaqtlarga qaraganda kamroq sodir boʻladi. Zero, ularning barchasi zanjirband qilingani yomonlik yoki maʼsiyat sodir boʻlmaydi degani emas, chunki shaytonlardan tashqari yomon istaklar, yomon insonlar, hunuk odatlar va insoniy shaytonlar kabi boshqa sabablar ham bor» («Fathul Boriy», 4/145).

  1. Ramazon ibodatlar mavsumidir

Ramazon oyida koʻplab ibodatlar mavjud boʻlib, ularning baʼzilari boshqa oylarda uchramaydi, masalan, roʻza tutish, tungi namoz (taroveh), taom ulashish, eʼtikof, sadaqa va Qurʼon tilovati.

Ulugʻ va buyuk Allohdan barchamizga bu borada tavfiq berib, roʻza tutish, tungi ibodatlarni ado etish, toat-ibodatlar qilish va yomon ishlardan tiyilishda Oʻzi madadkor boʻlishini soʻrayman.

Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Tugʻruq sababli roʻzani qazo qilmoq

    Yaqinda Ramazon oyida farzand koʻrganim sababli tutolmagan roʻzalarimni qanday qilib qazosini tutaman? Roʻza tutishdan oldin qanday niyat qilishim kerak?

  • Ramazonda hayzni to‘xtatuvchi dorilarni qabul qilish

    Agar Ramazonning oxirgi o‘n kunligida ayol kishininz hayzi kelsa, ushbu fazilatli kunlarda ibodatni ado etish imkoniyatiga ega bo‘lish uchun hayzni toʻxtatuvchi dorilarni ishlatishi joizmi?

  • Ro‘zadorlar uchun rayyon eshigi

    Erim menga faqat Ramazon oyida ochiladigan «Ridvon» eshigi haqida aytib berdi. Bilishimcha, bu eshik ochilganda, Alloh u orqali boylik yog‘dirar ekan. Ushbu so‘zni aniqlashtirib, bu masalani yaxshiroq tushunishimiz uchun bizga yo‘l-yo‘riq ko‘rsata olasizmi?

  • Ro‘zador holatda unashtirilgan qiz bilan gaplashish

    Musulmon kishi ro‘zador holida unashtirilgan qizi bilan telefonda gaplashishi joizmi?

  • Ramazon kunduzida er-xotinlik qilish xatari

    Maʼlumki, Ramazon oyida kunduzi ayoli bilan jinsiy aloqa qilgan kishining jazosi qul ozod qilish yoki ikki oy ketma-ket roʻza tutish yoxud oltmish miskinga taom berishdir. Bu masalaga oid bir qancha savollarim bor: 1. Agar erkak kishi xotini bilan boshqa-boshqa kunlarda bir necha marta jinsiy aloqa qilsa, uning har bir kuni uchun ikki oydan roʻza tutadimi yoki ikki oy roʻza tutsa, barcha aloqa qilgan kunlari uchun kifoya qiladimi? 2. Agar ushbu jarimaga tushgan kishi yuqorida zikr qilingan hukmni bilmagan boʻlsa, balki har bir yaqinlik kunini bir kun roʻza tutish bilan qazo qilaman deb oʻylagan boʻlsa, bu holatda hukm oʻzgaradimi? 3. Eriga lozim boʻlgan kafforat xotinga ham lozim boʻladimi? 4. Miskinlarni toʻydirish oʻrniga pul toʻlash joizmi? 5. Bir miskinga er va xotini nomidan birgalikda taom berish joizmi? 6. Agar toʻydirishga hech bir miskinni topa olmasa, pulni Riyozdagi «al-Birr» jamiyati kabi xayriya tashkilotlaridan biriga yoki boshqa tashkilotlarga toʻlashi joizmi?

  • Ro‘zadorning tishini davolatishi

    Ro‘zadorning tish shifokoriga borishi joizmi? Tishlarimni davolatishim kerak. Ramazonda, roʻzador holimda tish shifokoriga borsam-u, tomog‘imga tasodifan biror narsa ketib qolsa (va men uni beixtiyor yutib yuborsam), nima bo‘ladi? Bunday holatning shar’iy hukmi qanday?