Harakatlarning asl hukmi

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

«Narsalarning asl hukmi – ularning mubohligidir» qoidasi Islom fiqhidagi mashhur asosiy qoidalardan biri hisoblanadi. Bu qoida quyidagilarni anglatadi: harakatlarning asl hukmi ham – ularning muboh ekanidir, faqat dalil haromligini ko‘rsatgan holatlar bundan mustasno. Bundan istisno qilingan holatlar quyidagi qoidalar orqali belgilanadi:

• «Jinsiy aloqalarda asl hukm – taqiqlanganlikdir»
• «Ibodatlardagi asl hukm – haromlikdir» (ya’ni, dalili bo‘lmagan har qanday ibodat, uning bid’atligi va haromligini anglatadi – tarj.)
• «Go‘shtlardagi asl hukm – haromlik»
• «Birovning mulkini uning ruxsatisiz tasarruf qilishning asl hukmi ham joiz emasligi, harom ekanidir».

Shunga ko‘ra, yangi shartnomalar va boshqa turdagi yangi paydo bo‘lgan kelishuvlar noaniqlik, g‘arar, sudxo‘rlik, firibgarlik va shariat taqiqlagan boshqa narsalardan xoli bo‘lsa, mubohdir.

Alloh bilguvchiroqdir.