Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar


Saqlanganlar

Murakkab qidiruv


Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Muomalalar » Ijara » Ishxona qoidalari » Adolatsiz ovoz berish tizimi
Fatvo: 361

O'qildi: 365

21.06.2025

/ 25 Zulhijja 1446

Fatvo mavzusi: »

Adolatsiz ovoz berish tizimi

Savol

Islomda mutanosib vakillik ruxsat etilganmi yoki yo‘qmi? Vaziyat quyidagicha: aytaylik, 10 ta musulmon tashkiloti (har birining a’zolar soni turlicha) oralaridagi islomiy ishlarni muvofiqlashtirish uchun bitta umumiy tashkilot tuzish maqsadida birlashmoqda. Tashkilotlarni a’zolar soniga qarab toifalarga ajratish joizmi? Ya’ni, agar bir tashkilotda 1-100 a’zo bo‘lsa, ular bitta ovoz oladi, 101-200 a’zo bo‘lsa ikki ovoz oladi va hokazo. Bu tartib Islom shariatida joizmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Buning hech qanday zarari yoʻq, chunki bu toʻgʻri yoki yaxshiroq qarorga erishish uchun ishlarni tashkil etish va tartibga solish turlaridan biridir. Bunda guruhlar ularning hajmi yoki a’zolar soniga ko‘ra ballarda ifodalanadi. Ammo shuni yodda tutingki, agar ishtirokchilar siz qabul qilmoqchi bo‘lgan qaror uchun zarur bo‘lgan omonatdorlik, qobiliyat, bilim va tajribada teng bo‘lmasa «bir kishi – bir ovoz» tizimi adolatsiz bo‘lishi mumkin. Agar ular teng yoki yetarlicha yaqin bo‘lsa, u holda «bir kishi – bir ovoz» tizimi adolatli va oqilona bo‘ladi. Shuning uchun ummat ichidagi «ahli hall val-aqd» bo‘lgan ulamolar, fazilat egalari, aql va hikmat sohiblari hamda xalq obroʻlilari xalifani saylaydilar, avom va olomon emas. Chunki olomon – ovozining qiymati yoʻq ko‘pikdir.
Alloh bizni va sizlarni Oʻzi rozi boʻladigan ishlarga muvaffaq aylasin.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Bankda ishlash joizmi?

    Menga bir bankning kompyuter bo‘limida tizim muhandisi bo‘lib ishlaydigan kishidan sovchi keldi. Bu kasbning hukmini bilmoqchi edim. Yigitning daromadi halolmi yoki yoʻqmi degan xavotirdaman. Ushbu kasbdan keladigan daromad halolmi yoki harommi?
  • Musulmon va kofir bir-biridan meros oladimi?

    Musulmon kishi kofir qarindoshi o‘lsa, undan meros oladimi? Buning aksi boʻlsa-chi? Islom dinida turli din vakillarining bir-birlaridan meros olishlarining hukmi qanday?
  • Qarzdor qarz bergan kishini topa olmasa, nima qiladi?

    Bir necha yil oldin bir do‘stimdan qarz olgan edim, lekin uning qayerdaligini bilmayman, uni uzoq vaqt izladim, lekin topa olmadim. Bu menga katta tashvish tug‘dirmoqda. Qarz olgan pulimni nima qilishim kerak? Shuningdek, men qarz olgan valyutaning qiymati so‘nggi yillarda pasayib ketdi. Men pulni olganimdek qaytarishim shartmi yoki valyutaning qadrsizlanishi ahamiyatsizmi?
  • Musulmonning kofirga va kofirning musulmonga vasiyat qilishi hukmi

    Musulmonning kofirga oʻz molidan uchdan bir qismidan kamini vasiyat qilishining hukmi qanday? Shuningdek, buning aksi, agar kofir vasiyat qilsa, musulmon kofirdan mol qabul qilishi joizmi?
  • Bir valyutadan boshqa valyutaga pul o‘tkazish

    Bir valyutada pul yuborib, uni qabul qiluvchi boshqa valyutada olishining hukmi nima? Masalan, maoshimni Saudiya riyolida olaman va uni Sudan riyoliga oʻtkazaman, Saudiya riyoli uch Sudan riyoliga teng. Bu ribomi (sudxo‘rlikmi)? (Ya’ni, bu yerda gap bank orqali yoki boshqa tizimlar yordamida pul oʻtkazish haqida ketyapti: Masalan, shaxsning hisobidan Saudiya riyoli yoki Oʻzbek soʻmi yo dollarni boshqa davlatga yuborganda oʻsha yerning pul birligiga aylanib hisobga tushadi. Shar’iy qoidalarga koʻra ikki jinsdagi pulni almashtirganda qoʻlma-qoʻllik topilishi kerak, savol beruvchi bu holatda qoʻlma-qoʻl boʻlmagani uchun ribo boʻlib qoladimi, degan xavotirda savol yoʻllagan – tarj.).
  • Xodimning xatolari uchun ish haqini ushlab qolish

    Biz xodimlarining xatolari uchun ularning ish haqidan bir-ikki kunlik miqdorni ushlab qoladigan shirkatda ishlaymiz. Bu jarimalar biror aniq qonunga asoslanmagan, balki bevosita rahbarning qaroriga ko‘ra amalga oshiriladi. Ammo juda arzimas xatolar uchun ham ish haqimizdan ushlab qolinishi bizni qattiq ranjitadi. Bizdan nohaq ushlab qolingan mablag‘ miqdoricha ish vaqtida shaxsiy ishlarimiz bilan shug‘ullansak to‘g‘ri bo‘ladimi? Bizning og‘ir mehnatimizdan shu yo‘l bilan foyda olishga ularning haqqi bormi? Holbuki, mehnat shartnomasida bu masala kelishilmagan edi.