Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Namoz


Saqlanganlar

Murakkab qidiruv


Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Muomalalar » Savdo-sotiqqa oid savollar » Mualliflik huquqlari » Kompyuter dasturlarini nusxalash hukmi
Fatvo: 454

O'qildi: 265

15.07.2025

/ 20 Muharram 1447

Fatvo mavzusi:

Kompyuter dasturlarini nusxalash hukmi

Savol

Men oʻzim sotib olmagan dasturiy ta’minotni nusxalashimning hukmi haqida ma’lumot bering.

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Bu savolga Shayx Abdulaziz ibn Boz rahbarligidagi Doimiy fatvo qo‘mitasi quyidagicha javob bergan:
«Egalari nusxalashni taqiqlagan dasturlarni ularning ruxsatisiz nusxalash joiz emas. Chunki Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallam:

«الْمُسْلِمُونَ عَلَى شُرُوطِهِمْ»

«Musulmonlar (o‘zaro) shartlari asosida (turishadi)», deganlar. (Abu Dovud, 3594).

Shuningdek, yana boshqa hadisda:

«لا يَحِلُّ مَالُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلاَّ بِطِيبِ نَفْسٍ مِنْهُ»

Hanifa Raqqoshiy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi va sallam: «Musulmon kishining moli uning ko‘ngil roziligisiz halol bo‘lmaydi», dedilar» (Abu Ya’lo va boshqalar rivoyat qilgan. «Sahihul Jome’», 7662).

Qavoidul fiqhiyyada shunday asl qoida bor:

«مَنْ سَبَقَ إِلَى مُبَاحٍ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ»

«Kim bir muboh narsaga birinchi bo‘lib yetsa, u unga boshqalardan ko‘ra haqlidir».

Bu hukm dastur egasi musulmon bo‘lsin yoki urush holatida bo‘lmagan kofir bo‘lsin — barchasiga taalluqli. Chunki urush holatida bo‘lmagan kofirning haqqi ham musulmonning haqqidek hurmat qilinadi. Alloh bilguvchiroqdir» (Doimiy fatvo qo’mitasi, fatvo raqami: 18453).

Shayx Muhammad ibn Solih Usaymin bu masalada quyidagicha fikr bildirganlar: «Bu masalada urf-odat bo‘yicha ish tutiladi. Ammo agar kishi o‘zi uchun nusxalamoqchi bo‘lsa va dasturni birinchi yozgan kishi xususiy va umumiy nusxalashni taqiqlamagan bo‘lsa, buning zarari yo‘q deb umid qilaman. Ammo agar dasturni birinchi yozgan kishi xususiy va umumiy nusxalashni taqiqlagan bo‘lsa, mutlaqo joiz emas».

Vallohu a’lam.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar