Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar


Saqlanganlar

Murakkab qidiruv


Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Muomalalar » Haromdan kelgan mol-mulk » Harom pullari bilan halol pullari aralashib ketgan kishining tavbasi
Fatvo: 26

O'qildi: 362

30.05.2025

/ 3 Zulhijja 1446

Fatvo mavzusi:

Harom pullari bilan halol pullari aralashib ketgan kishining tavbasi

Savol

Kishi tamaki (sigareta) savdosidan topgan pulini nima qilishi kerak, shuningdek, agar boshqa haloldan topgan pullari ham bor bo‘lib, aralashib ketgan bo‘lsa, nima qilsin?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Kimki harom narsalar savdosi nojoizligini bila turib, masalan, musiqa asboblari, behayo video yoki audio tasmalar va sigaretalar kabi narsalar sotib tirikchilik qilgan bo‘lsa, so‘ngra tavba qilgan bo‘lsa, ushbu harom savdodan kelgan foydalarini sadaqa sifatida chiqarmaydi, zero Alloh pokdir va faqat pok narsalarni qabul qiladi. Ammo, bu pullarni haromdan qutulish maqsadida (ajr olish maqsadida emas) turli xayr ishlarga sarflashi kerak bo‘ladi.

Agar bu kabi harom pullar kishining boshqa halol pullari bilan aralashib ketgan bo‘lsa, masalan, do‘kon egasi joiz tovarlar bilan birga sigaret savdosi bilan ham shug‘ullangan bo‘lsa, u holda u o‘z molidagi harom pullar miqdorini kuchi yetgancha chamalaydi va umumiy molimdan shuncha pulni ajratsam, molim haromdan tozalanadi, degan miqdorni chiqaradi (ya’ni, tepada aytilganidek, sadaqa sifatida emas, balki haromdan qutulish maqsadida turli xayr ishlarga sarflash uchun chiqaradi). Alloh albatta u chiqargan miqdor o‘rnini to‘ldiradi, zero U marhamati keng va Karim Zotdir.

Qoida shuki, kimnidir haromdan topgan boyligi bo‘lib, endi bundan tavba qilmoqchi bo‘lsa, uning holati quyidagi ikki holatdan biri bo‘ladi:

  1. Agar kishi haromdan tirikchilik qilgan vaqtida kofir bo‘lgan bo‘lsa, u holda tavba qilganida harom yo‘l bilan topgan molini chiqarib tashlashi shart qilinmaydi. Chunki sahobalar islomni qabul qilganlarida Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ulardan haromdan topgan mollarini chiqarib tashlashni talab qilmaganlar.
  2. Agar u haromdan tirikchilik qilgan vaqtida musulmon bo‘lgan va bunday tiriklik haromligini bilgan bo‘lsa, tavba qilgan paytida umumiy mol-mulki orasidan haromdan kasb qilgan o‘sha boyligini chiqarib tashlashi lozim bo‘ladi.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

3

O’xshash fatvolar

  • Haromligini bilishdan oldin kasb qilingan ribo molidan qutulish kerakmi?

    Bir kishi bankka qo‘ygan mablag‘lari uchun foiz olishga odatlangan edi. Keyinchalik bu ishning harom ekanligini bildi va foiz olishni to‘xtatdi. Shundan so‘ng u tavbasining shartlarini to‘liq ado etish uchun bu pulni xayriya qilishi kerakligini his qildi, ammo u ikki muammoga duch keldi: Birinchidan, u oldin bankdan olgan foizning to‘g‘ri miqdorini hisoblay olmaydi. Ikkinchidan, bu shaxsning hozirgi paytda mavjud jamg‘armasi avvalgi yillarda bankdan olgan foiz miqdoridan kamroq. Yuqoridagilarga asoslanib, quyidagilarga javob berishingizni so‘raymiz: 1. Bu shaxs tavbasining shartlaridan bankdan olgan barcha foiz miqdorlariga teng bo‘lgan to‘g‘ri summani xayriya qilish kerakmi? 2. Agar yuqoridagi savolga javobingiz ijobiy bo‘lsa, o‘zi va oila a’zolarining asosiy ehtiyojlarini ta’minlagandan so‘ng unda mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan har qanday mablag‘larni darhol xayriya qilishi kerakmi? Masalan, bu shaxs zaruriy ehtiyojlardan hisoblanmaydigan, ammo ahamiyatdan xoli bo‘lmagan narsalarni sotib olishi joizmi? Misol uchun, uy-joy, taom, kiyim-kechak, dori va transport vositalaridan tashqari kompyuter ham sotib olishi joizmi? 3. Agar ikkinchi savolga ham javobingiz ijobiy bo‘lsa, ushbu shaxs bank foiziga teng miqdordagi mablag‘ni xayriya qilishdan oldin o‘z ixtiyoriga kelib qolishi mumkin bo‘lgan har qanday mablag‘ bilan haj ibodatini ado etishi joizmi?
  • Harom pullardan qutulish yo‘li

    Bankdan tushgan foizlarni muhtoj kishiga berib yuborishimiz to‘g‘ri bo‘ladimi?
  • Xotin va bolalar otasining harom molidan iste’mol qilishi

    Ko‘plab musulmon oilalarida erkaklar spirtli ichimliklar, cho‘chqa go‘shti va boshqa harom narsalarni sotish bilan shug‘ullanadilar. Ularning xotinlari va bolalari bundan norozi bo‘lsalar-da, uning moli evaziga kun ko‘rishadi. Ular buning uchun gunohkor bo‘lishadimi?
  • Riboga qarz olgan odamning daromadi

    Biz riboga (sudxoʻrlik evaziga) olingan pul bilan tijorat loyihasini boshladik. Bu pulni boʻlib-boʻlib toʻlab bormoqdamiz. Shu loyihadan kelayotgan foyda va bu ishda ishlash halolmi?