O'qildi: 113
08.01.2026
/ 19 Rajab 1447
Fatvo mavzusi: Ikki jins orasidagi munosabatlar » Salomlashish odobi
Javob
Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.
Erkak kishining nomahram ayol bilan qo‘l berib salomlashishi joiz emas, harom ishdir. Buning dalillaridan biri:
Ma’qil ibn Yasordan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Sizlardan biringizning boshiga temir bigiz sanchilishi, uning uchun o‘ziga halol bo‘lmagan ayolga teginishidan yaxshiroqdir», dedilar (Tabaroniy: Moʻjamul Kabir, 1087; Hadis hukmi: «sahih». Manba: «Sahihul jome’, 5045).
Shubhasiz, erkak kishining nomahram ayolga teginishi fitna, shahvatning qo‘zg‘alishi va haromga tushishning sabablaridandir. Hech kim «niyat sog‘lom, qalb toza» demasin. Chunki eng pokiza qalb va eng iffatli nafs sohibi bo‘lgan Rasululloh sollallohu alayhi va sallam hech qachon nomahram ayolga teginmaganlar. Hatto ayollar bay’atida ham erkaklardek kaftma-kaft bay’at qilmaganlar, balki so‘z bilan bay’at qilganlar. Buni Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamning jufti halollari Oisha roziyallohu anho rivoyat qilganlar:
Nabiy sollallohu alayhi vasallamning jufti halollari Oisha roziyallohu anho xabar qiladi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o‘zlari tomon hijrat qilib kelgan mo‘minalarni ushbu oyat bilan – Allohning «Ey Nabiy! Agar mo‘minalar senga Allohga hech narsani shirk keltirmaslik, o‘g‘rilik qilmaslik, zino qilmaslik, farzandlarini o‘ldirmaslik, qo‘l-oyoqlarining orasidan bo‘hton uydirmaslikka* va senga ma’rufda isyon qilmaslikka bay’at qilib kelsalar, ulardan bay’at olgin va Allohdan ularga mag‘firat so‘ragin. Alloh mag‘firatlidir, rahmlidir» (Mumtahana: 12) degan so‘zi ila imtihon qilar edilar. Mo‘minalardan kim ushbu shartga rozi bo‘lsa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga «Bay’atingni qabul qildim», deb og‘zaki aytar edilar. Yo‘q! Allohga qasamki, u zotning qo‘llari bay’at chog‘ida biror ayolning qo‘liga tekkan emas. Ulardan faqat «Sendan shu narsaga bay’at qabul qildim», degan so‘zlari bilan bay’at olar edilar» (Sahihi Buxoriy, 4891). *«Qo‘llaringiz va oyoqlaringiz orasidan bo‘hton uydirmaslik» deganda zinodan orttirgan bolasini eriga «Sendan bo‘lgan» deb aytmaslik nazarda tutiladi. Islomdan avval bunday hodisalar uchrab turar edi.
Boshqa rivoyatda:
«U zot ulardan (ayollardan) faqat og‘zaki bay’at olardilar….Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning kaftlari birorta (nomahram) ayolning kaftiga aslo tegmagan» (Sahihi Muslim, 1866).
Yana bir rivoyatda Oisha roziyallohu anho aytadilar: «Yo‘q, Allohga qasamki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qo‘llari aslo biror (nomahram) ayolning qo‘liga tegmagan. Balki u zot ulardan og‘zaki bay’at olganlar» (Sahihi Buxoriy, 5288).
Ba’zi musulmonlar nomahram ayol qo‘l berib salomlashish uchun qo‘lini uzatganda qattiq noqulaylik his qiladilar. Ba’zilari esa ayollar bilan aralashish bilan birga, maktab yoki universitetdagi o‘qituvchi yoki talaba, ishdagi xodima yoki tijoriy uchrashuvlar va boshqa uchrashuvlarda ayollar bilan qo‘l berib salomlashishga majbur ekanligini da’vo qiladilar. Bu uzr qabul qilinmaydi. Musulmon kishiga o‘zi va shaytoniga qarshi turib, dinida qat’iy bo‘lishi vojibdir. Alloh haqdan uyalmaydi.
Musulmon nazokat bilan uzr so‘rashi va qo‘l berib salomlashmasligining sababini tushuntirib, haqorat qilish niyatida emas, balki o‘z dinining hukmlariga amal qilish uchun shunday qilayotganini tushuntirishi mumkin. Bu – ko‘pincha boshqalarning hurmatini qozonadi. Ularning dastlab ajablanishida hech qanday zarar yo‘q. Balki bu dinga amaliy tarzda da’vat qilish uchun imkoniyat bo‘lishi mumkin. Alloh muvaffaq qiluvchidir.
Bu javob foydali bo’ldimi?