Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar


Saqlanganlar

Murakkab qidiruv


Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Muomalalar » Savdo-sotiqqa oid savollar » Ribo — sudxoʻrlik » Bank orqali uy sotib olish joizmi?
Fatvo: 2128

O'qildi: 86

26.11.2025

/ 5 Jumadal-oxira 1447

Fatvo mavzusi:

Bank orqali uy sotib olish joizmi?

Savol

Britaniya bankidan uy sotib olish uchun foizli qarz olish joizmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Agar bank uyga egalik qilsa, uni sizga ma’lum muddatga kechiktirilgan yoki qismlarga bo‘lingan to‘lovlar bilan sotishi joiz, garchi u naqd puldagi narxidan yuqori bo‘lsa ham. Ulamolarning bu masaladagi qarashlari orasidagi rojih (quvvatliroq) fikr shudir.

Ammo agar bank moliyalashtiruvchi sifatida ishga kirishsa, ya’ni sizga uyning narxini qarzga berib, so‘ngra siz unga qo‘shimcha foiz to‘lasangiz, bu ochiq ribo (sudxo‘rlik) amaliyotidir. Uning haromligida shubha yo‘q.

Ko‘plab mamlakatlarda ko‘chmas mulk sotib olish sohasida ribo amaliyotlari shu darajada keng tarqalganki, xaridor oldida halol tanlov topish deyarli imkonsiz bo‘lib qoladi. Ammo musulmon kishi sabr qilishi va halol yo‘lni izlashi kerak. Zero, Alloh taolo aytganidek:

﴿ وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا۝٢وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ ۚ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا۝٣﴾

«Kim Allohdan qo‘rqsa, U zot uning uchun chiqar yo‘lni (paydo) qilur. Va uni o‘zi o‘ylamagan tomondan rizqlantirur. Kim Allohga tavakkul qilsa, bas, (Allohning) O‘zi unga yetarlidir. Albatta Alloh O‘zi (xohlagan) ishiga yetguvchidir. (Uning xohishiga qarshi turguvchi kimsa yo‘qdir). Darhaqiqat, Alloh barcha narsa uchun miqdor-o‘lchov qilib qo‘ygandir (ya’ni, hayotda ro‘y beradigan har bir yaxshi-yomon voqea-hodisa yolg‘iz Alloh xohlagan — belgilagan vaqt va o‘lchovda ro‘y beradi)» (Taloq: 2-3).

Alloh Payg‘ambarimizga salavot va salomlar yo‘llasin.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Haromligini bilishdan oldin kasb qilingan ribo molidan qutulish kerakmi?

    Bir kishi bankka qo‘ygan mablag‘lari uchun foiz olishga odatlangan edi. Keyinchalik bu ishning harom ekanligini bildi va foiz olishni to‘xtatdi. Shundan so‘ng u tavbasining shartlarini to‘liq ado etish uchun bu pulni xayriya qilishi kerakligini his qildi, ammo u ikki muammoga duch keldi: Birinchidan, u oldin bankdan olgan foizning to‘g‘ri miqdorini hisoblay olmaydi. Ikkinchidan, bu shaxsning hozirgi paytda mavjud jamg‘armasi avvalgi yillarda bankdan olgan foiz miqdoridan kamroq. Yuqoridagilarga asoslanib, quyidagilarga javob berishingizni so‘raymiz: 1. Bu shaxs tavbasining shartlaridan bankdan olgan barcha foiz miqdorlariga teng bo‘lgan to‘g‘ri summani xayriya qilish kerakmi? 2. Agar yuqoridagi savolga javobingiz ijobiy bo‘lsa, o‘zi va oila a’zolarining asosiy ehtiyojlarini ta’minlagandan so‘ng unda mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan har qanday mablag‘larni darhol xayriya qilishi kerakmi? Masalan, bu shaxs zaruriy ehtiyojlardan hisoblanmaydigan, ammo ahamiyatdan xoli bo‘lmagan narsalarni sotib olishi joizmi? Misol uchun, uy-joy, taom, kiyim-kechak, dori va transport vositalaridan tashqari kompyuter ham sotib olishi joizmi? 3. Agar ikkinchi savolga ham javobingiz ijobiy bo‘lsa, ushbu shaxs bank foiziga teng miqdordagi mablag‘ni xayriya qilishdan oldin o‘z ixtiyoriga kelib qolishi mumkin bo‘lgan har qanday mablag‘ bilan haj ibodatini ado etishi joizmi?
  • Obligatsiyalar (qimmatli qogʻozlar) savdosi joizmi?

    Belgilangan daromad keltiradigan obligatsiyalar bilan savdo-sotiq qilishning shar’iy hukmi nima?
  • Ribo evaziga qurilgan masjidda namoz o‘qish joizmi?

    Biz yashaydigan hududda Islom markazi qurildi. Bu yerdagi musulmonlar katta foizli qarz olib, mulkni sotib olishgan. Masjid qurilishida ham foizli qarz ishlatilgan. Musulmon talabani ushbu masjidda namoz o‘qishi yoki tadbirlarda ishtirok etishi harommi? Yoki uning o‘rniga boshqa masjidlarga borishi kerakmi?
  • Kreditga sotib olingan buyumdan foydalanish

    Ota-onam menga mashina sotib olishdi va hozirda uning qiymatini foiz bilan to‘lashmoqda. Bu mashinadan foydalanishim joizmi yoki yo‘qmi? Shuni ham aytib o‘tishim kerakki, ota-onam hali ham to‘lovlarni amalga oshirib kelmoqda.
  • Kechikkan to‘lov uchun jarima solish hukmi

    Men avtomobillarni islom shariatiga muvofiq bo‘lib-bo‘lib toʻlashga, nasiyaga sotaman, ya’ni foiz olmayman, lekin o‘zimni himoya qilish maqsadida, agar xaridor to‘lovni kechiktirsa, jarima undiraman. Bu ishim joizmi?
  • Sudxo‘rlikka asoslangan jamiyatda sudxo‘rlik bilan shug‘ullanish joizmi?

    Sudxo‘rlikka asoslangan jamiyatda musulmon kishi sudxo‘rlik qilishi joizmi?