Bir ro‘zada ikki niyatni jamlash joizmi?

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Ikki ibodatning niyatlarini bir-biriga qoʻshib yuborish holati ikki turga bo‘linadi:

Birinchi tur: durust boʻlmagan jamlash

Bu mustaqil yoki boshqa ibodatning bir qismi bo‘lgan ibodatlarda uchraydi. Bunday hollarda niyatlarni birlashtirish joiz emas. Masalan, kishi bomdod sunnatini o‘tkazib yuborsa va quyosh chiqib, zuho namozi vaqti kirsa, bomdod sunnati zuho namozining o‘rnini bosa olmaydi va buning aksi ham joiz emas, ya’ni, zuho namozi ham bomdodning sunnati o‘rniga o‘tmaydi. Ularni birlashtirish joiz emas, chunki bomdod sunnati ham, zuho namozi ham alohida ibodatlardir va biri boshqasining o‘rnini bosa olmaydi.

Xuddi shunday, agar bir ibodat o‘zidan oldingi ibodat bilan bog‘liq bo‘lsa, ularni birlashtirish mumkin emas. Masalan, kishi: «Bomdod namozini o‘qiyotganimda ham farz, ham sunnatni niyat qilmoqchiman», desa, biz unga buning to‘g‘ri emasligini aytamiz. Chunki sunnat (bomdod namozining sunnati) bevosita farzga bog‘liq amal va uning o‘rnini bosa olmaydi.

Ikkinchi tur: Joiz boʻlgan holati

Agar ibodatdan maqsad faqatgina amalning o‘zi bo‘lib, muayyan ibodat asosiy maqsad bo‘lmasa, u holda ibodatning niyatini birlashtirish mumkin. Masalan: kishi jamoat bomdod namozini o‘qiyotganda masjidga kiradi. Ma’lumki, kishi masjidga kirganda, ikki rakaat namoz o‘qimaguncha o‘tirmasligi kerak. Agar u farz namozga imom bilan birga qo‘shilsa, bu ikki rakaat o‘rniga o‘tadi. Nega? Chunki masjidga kirishdan maqsad ikki rakaat namoz o‘qishdir (ya’ni, uning qaysi namoz boʻlishi alohida belgilangan emas, ikki rakaat namoz oʻqilsa boʻldi). Shuningdek, bir kishi masjidga zuho vaqtida kirib, zuho niyatida ikki rakaat zuho namozi o‘qisa, tahiyyatul masjidni alohida o‘qishi shart emas. Ammo ikkalasini ham niyat qilsa, yanada yaxshiroq bo‘ladi. Bu ibodatlarni birlashtirish uchun asosiy qoidadir.

Ro‘za tutish ham shular jumlasidandir. Misol uchun, Arafa kuni ro‘zasini tutishdan maqsad, bu kun kelganda ro‘za tutishingizdir, xoh har oyda tutiladigan uch kunlik ro‘zadan biri sifatida niyat qiling, xoh maxsus Arafa kuni ro‘zasi sifatida. Biroq Arafa kuniga niyat qilsangiz, bu har oydagi uch kunlik ro‘zadan biriga kirmaydI. Agar uch oylik ro‘zadan birini niyat qilsangiz, bu Arafa kuni ro‘zasi o‘rniga ham o‘tadi. Shunga qaramay, bu ikki ro‘zaning har ikkisining niyatini jamlash afzalroqdir.

Alloh bilguvchiroqdir.