Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: «Alloh aksa urishni xush ko‘radi, esnoqni esa xush ko‘rmaydi. Birortangiz aksa urib, Allohga hamd aytsa, unga «Yarhamukalloh» (Alloh senga rahm qilsin), deyish buni eshitgan har bir musulmonning zimmasiga haqdir. Esnoq esa faqat shaytondandir. Birortangizga esnoq kelsa, qo‘lidan kelganicha uni qaytarsin. Zotan, biringiz esnasa, shayton uning ustidan kuladi» (Sahihi Buxoriy, 6226; Sahihi Muslim, 2994).

Buning ma’nosi, shayton insonni esnayotgan holatda ko‘rishni xohlaydi va bu unga yoqadi. Chunki esnaganda insonnning koʻrinishi o‘zgaradi va shayton uning ustidan kuladi. Bundan shayton esnashni keltirib chiqaradi, degan ma’no tushunilmaydi.

Shuningdek, esnash shaytonga nisbat berilishining sababi, esnash qorinning to‘lishidan kelib chiqadi va dangasalikka olib keladi. Bu esa faqat shaytonning ta’siri bilan bo‘ladi.

Imom Navaviy rahimahulloh aytadi: «Esnash shaytonga nisbat berildi, chunki u shahvatlarga chaqiradi. Zero, esnash badanning og‘irlashishi, bo‘shashishi va to‘lishidan kelib chiqadi. Bundan murod, unga sabab bo‘ladigan narsadan, ya’ni yeyishda haddan oshishdan ogohlantirishdir».

Munoviy rahimahulloh aytadi: «Esnash shaytonga nisbat beriladi, chunki u nafsga shahvatdan o‘z nasibasini berishga chaqiruvchidir. Bu bilan unga sabab bo‘ladigan narsadan, ya’ni taomda haddan oshish va to‘yishdan ogohlantirishni iroda qildi, natijada badan toatdan og‘irlashadi».

Ramazonda shaytonlar kishanlangan bo‘lishiga qaramay, bandada esnoq boʻlishi mumkin. Ya‘ni, shaytonning esnagan kishini yaxshi ko‘rishi va undan rozi bo‘lishi uchun shayton ozod bo‘ lishi shart emas. Balki bu bandada shayton kishanlangan bo‘lsa ham sodir bo‘laveradi.

Biroq, esnash shaytonning bevosita yoki bilvosita ta’siridan bo‘ladi, degan so‘zga ko‘ra esa, Ramazonda faqat o‘jar shaytonlar kishanlanadi, deyilgan. Boshqalari esa o‘z holida qoladi. Ehtimol, esnash ulardan kishanlanmaganlarining ishi bo‘lishi mumkin.

Shaytonlarning zanjirband qilinishidan murod shuki, bu oyda ularning vasvasalari va mo‘minlarni yomonlikka undashi boshqa oylarga qaraganda kamayadi. Shu bois, ehtimol, esnash ularning Ramazon oyida qodir bo‘lgan sanoqli ta’sirlaridan biridir.

Ramazonda shaytonlarning kishanlanishi ma’nosi haqida ko‘proq ma’lumot olish uchun 39736-raqamli savolga, shuningdek, Ramazonda shaytonlar kishanlangan bo‘lishiga qaramay, gunohlar qanday sodir bo‘lishi haqidagi javobni bilish uchun 37965-raqamli savolga murojaat qiling.

Televideniye orqali tasvirlarni uzatish hukmi haqidagi savolga kelsak, uning javobini 10326-raqamli savoldan topasiz.

Alloh bilguvchiroqdir.