Buvim to‘rt yil oldin vafot etdi (Alloh jannati bilan mukofatlasin). Men u kishining tarbiyasida o‘sganman va u bilan bog‘liq ajoyib xotiralarim bor. Menga namoz o‘rgatgan, dono so‘zlar va buyuk narsalarni aytgan edilar. Men u kishini juda yaxshi ko‘raman. Ahmoqligim tufayli unga nisbatan bir nojo‘ya ish qilib qo‘yganman va keyin qattiq pushaymon bo‘ldim. Ehtimol, qandaydir tarzda u kishiga ozor yetkazganman, lekin bu haqda hech narsa aytmaganlar. Afv so‘rash imkoniyatim bo‘lmadi. Qilgan gunohimdan tavba qildim va doimo Allohdan mag‘firat so‘rayman. Hozir buvimdan afv so‘rashning biror yo‘li bormi? Bu haqda ko‘p o‘yladim, lekin munosib yo‘l topolmadim. Bu masalada yordam bersangiz, juda minnatdor bo‘laman. Allohdan barcha tirik va marhumlarga mag‘firat so‘rayman, rahmat sizga.
Musulmon qo‘shnimizning onasi vafot etdi. Biz uni ta’ziya bildirish uchun ziyorat qilmoqchimiz. Buning uchun islomda qanday odatlar mavjud?
Dengizda yo‘qolib qolgan va qozi uni vafot etgan, deb hukm chiqargan kishiga janoza namozi o‘qiladimi?
Aytilishicha, tirik odam marhumni eslasa, masalan, farzand vafot etgan otasini har doim, har yerda va har vaqtda xotirlab, xafa bo‘lib, yig‘lab, hissiyotga berilsa – bu marhumga ta’sir qilib, unga zarar yetkazar va unga azob berar ekan. Shu sababli, marhumni g‘am-anduh, ko‘z yoshi va ruhiy iztirob bilan eslamasdan, balki faqat duo qilish, gunohlarini kechirishni so‘rash va Allohdan rahmat tilash bilan cheklanish tavsiya etiladi. Bu fikrda nima to‘g‘ri-yu, nima noto‘g‘ri? Alloh sizga yaxshilik ato etsin. Marhumlar haqida nima qilish kerak? Alloh sizni yaxshilik bilan mukofotlasin.
Otam ikki hafta avval vafot etdi. Shuni bilmoqchimanki, men va oila a’zolarim uning qabrini ziyorat qilganimizda, u bizni va unga aytayotgan gaplarimizni eshita oladimi? Agar eshita olmasa, gaplarimizni unga eshittirishning biror yo‘li bormi? Iltimos, savolimga tezroq javob bering, chunki buni bilishim zarur. Javob menga boshdan kechirayotgan qayg‘umda yordam beradi deb o‘ylayman.