Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar


Saqlanganlar

Murakkab qidiruv


Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Ibodatlar » Roʻza masalalari » Nafl roʻzalar » Sha’bon oyi » Alloh shaʼbon oyining yarmidagi kechada dunyo osmoniga tushadimi?
Fatvo: 49678

O'qildi: 153

26.01.2026

/ 7 Shaban 1447

Fatvo mavzusi:

Alloh shaʼbon oyining yarmidagi kechada dunyo osmoniga tushadimi?

Savol

Alloh taolo Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida dunyo osmoniga tushib, ikki kishi – kofir va adovatli kishidan tashqari barcha odamlarni magʻfirat qiladimi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Javobning qisqacha mazmuni:

Alloh taoloning dunyo osmoniga tushishi faqat Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasiga xos emas. Balki «Sahihayn» va boshqa hadis toʻplamlarida U Zotning har kecha tunning oxirgi uchdan birida dunyo osmoniga tushishi sobit boʻlgan. Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasi ham ushbu umumiylik ostiga kiradi.

 

Javob:

Savolda zikr etilgan xabar baʼzi hadislarda kelgan, lekin hadisning sahihligi borasida ahli ilmlarning mulohazalari bor va Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasining fazilati haqida birorta ham sahih hadis sobit boʻlmagan.

عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ لَيَطَّلِعُ فِي لَيْلَةِ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ فَيَغْفِرُ لِجَمِيعِ خَلْقِهِ إِلَّا لِمُشْرِكٍ أَوْ مُشَاحِنٍ»

Abu Muso al-Ashʼariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: «Albatta, Alloh Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida (bandalariga) nazar soladi va jamiki maxluqotlarini magʻfirat qiladi. Faqatgina mushrik va mushohin (adovatchi) bundan mustasnodir» (Ibn Moja, 1390).

«Az-Zavoid» asarida: «Bu hadisning isnodi zaif; Abdulloh ibn Lahiyʼaning zaifligi va Valid ibn Muslimning tadlisi sababli», deyilgan.

Hadisda iztirob bor, uni Doraqutniy «Al-ilal» kitobida (6/50-51) bayon qilgan va «Hadis sobit emas», degan.

Muoz ibn Jabal, Oisha onamiz, Abu Hurayra, Abu Saʼlaba al-Xushaniy roziyallohu anhum va boshqalardan ham rivoyat qilingan, lekin hech bir yoʻli zaiflikdan xoli emas, baʼzilari esa oʻta zaifdir.

Ibn Rajab aytadi: «Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasining fazilati haqida bir necha hadislar boʻlib, ularning sahih yo zaifligi borasida ixtilof qilingan. Aksariyat ulamolar bu hadisni zaif sanagan, Ibn Hibbon esa baʼzilarini sahih degan» («Latoif al-maorif», 261).

Alloh taoloning dunyo osmoniga tushishi faqat Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasiga xos emas. Balki «Sahihayn» va boshqa kitoblarda U Zotning har kecha tunning oxirgi uchdan birida dunyo osmoniga tushishi sobit boʻlgan. Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasi ham ushbu umumiylik ostiga kiradi.

Shuning uchun Abdulloh ibn Muborakdan Alloh taoloning Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida tushishi haqida soʻralganda, u savol beruvchiga: «Ey zaif! Faqat 15-kechadami!? U Zot har kecha tushadi», degan. Abu Usmon as-Sobuniy «Eʼtiqodi ahl as-sunna» asarida (92-raqam) rivoyat qilgan.

Uqayliy rahimahulloh aytadi: «Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasidagi nuzul haqida zaif hadislar bor. Har kecha tushish haqidagi rivoyatlar esa sobit, sahih hadislardir. Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasi ham, inshaalloh, shunga kiradi» («Az-Zuafo», 3/29).

Manba: Islomiy savol-javob ulamolari hayʼati

Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Shak kuni qazo niyati bilan roʻza tutishning hukmi qanday?

    Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam shak kuni roʻza tutishdan va Ramazondan ikki kun oldin roʻza tutishdan qaytarganliklarini bilaman. Lekin shu kunlarda oʻtgan Ramazonning qazosini tutishim joizmi?
  • Shak kuni roʻza tutish hukmi

    Shaʼbonning oʻttizinchi kechasi oyni koʻrish uchun chiqdik, lekin havo bulutli boʻlgani uchun koʻra olmadik. Shaʼbonning oʻttizinchi kuni shak kun boʻlgani uchun roʻza tutamizmi?
  • Shaʼbonning oxirida ziyofat uyushtirish

    Baʼzi oilalar Shaʼbon oyining soʻnggi kechasida ziyofat uchun yigʻilishadi, ayrim yoshi ulugʻ kishilarning esa bu kecha uchun maxsus aytadigan qoʻshiqlari bor. Bunday yigʻilishlar va ziyofatlarning hukmi qanday?
  • «Alloh azza va jalla shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida dunyo osmoniga tushadi» hadisining sanadi

    Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi, u kishi aytdilar: «Bir kecha Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni yoʻqotib qoʻydim, chiqsam, u zot Baqiʼda ekanlar. U zot: «Alloh va Rasuli senga zulm qilishidan qoʻrqdingmi?» dedilar. Men: «Yo Rasulalloh, men sizni biror ayolingizning oldiga ketib qoldingiz deb oʻyladim», dedim. U zot: «Alloh azza va jalla Shaʼbonning 15-kechasida dunyo osmoniga tushib, Kalb qabilasi qoʻylarining junidan ham koʻproq kishini magʻfirat qiladi», dedilar». Ushbu hadisning sanadi qanday?
  • Baroat kechasi — shaʼbonning 15-kuni roʻza tutish

    Hadisning zaifligini bilgandan keyin unga amal qilishimiz joizmi? Buni fazoilul aʼmol (amallarning fazilati) deb, masalan, Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida roʻza tutish haqida kelgan: «Qachon Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasi kelsa, uning kechasini bedor oʻtkazinglar, kunduzining roʻzasini tutinglar» hadisiga koʻra, nafl roʻzada va kechasi qoim boʻlishda Allohga ibodat borligini inobatga olib ibodat qilishimiz joizmi?
  • Shaʼboniyya nima?

    Janubiy Osiyodagi koʻplab musulmonlar nishonlaydigan Shaʼboniyya bayramining asosi bormi?