Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Ibodatlar » Roʻza masalalari » Nafl roʻzalar » Sha’bon oyi » Baroat kechasi — shaʼbonning 15-kuni roʻza tutish
0 – 0
Fatvo: 49675

O'qildi: 381

29.01.2026

/ 10 Shaban 1447

Fatvo mavzusi:

Baroat kechasi — shaʼbonning 15-kuni roʻza tutish

Savol

Hadisning zaifligini bilgandan keyin unga amal qilishimiz joizmi? Buni fazoilul aʼmol (amallarning fazilati) deb, masalan, Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida roʻza tutish haqida kelgan: «Qachon Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasi kelsa, uning kechasini bedor oʻtkazinglar, kunduzining roʻzasini tutinglar» hadisiga koʻra, nafl roʻzada va kechasi qoim boʻlishda Allohga ibodat borligini inobatga olib ibodat qilishimiz joizmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Muqaddima

Javobning qisqacha mazmuni:

Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida namoz, roʻza va ibodatlarning fazilati haqida kelgan rivoyatlar zaif hadislar bobidan emas, balki toʻqima va botil hadislar bobidandir.

Ulamolarning sahih soʻzlariga koʻra, garchi fazoilul aʼmol (amallar fazilati) yoki targʻib va tarhib (qiziqtirish va qoʻrqitish) bobidan boʻlsa ham zaif hadisga mutlaqo amal qilinmaydi. Zero, sahih hadislarda musulmon kishi uchun zaif hadislarga ergashish zaruratini yoʻqqa chiqaradigan unsurlar mavjud.

 

Javob:

Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasi – «Baroat» kechasining fazilati haqida kelgan rivoyatlar toʻqimadir

Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida namoz, roʻza va ibodatlarning fazilati haqida kelgan rivoyatlar zaif hadislar bobidan emas, balki toʻqima va botil hadislar bobidandir. Bunga amal qilish va uning taqozosiga koʻra ish tutish na fazilatli amallarda, na boshqasida joiz.

Bu borada kelgan rivoyatlarning botilligiga bir qancha muhaddislar hukm qilgan. Bular qatoriga quyidagilar kiradi: Ibn al-Javziy oʻzining «Al-Mavzuʼot» (2/440-445) kitobida, Ibn Qayyim al-Javziya «Al-Manor al-Munif» asarida (174-177-raqam), Abu Shoma ash-Shofeʼiy «Al-Bois ʼala inkor al-bidaʼ val-havodis» kitobida (124-137), Iroqiy «Taxrij ihyo ulum ad-din» asarida (582-raqam). Shayxulislom «Majmuʼ al-fatovo»da (28/138) kitobida mazkur rivoyatlarning botil ekaniga ijmoʻ naql qilgan.

Shayx Ibn Boz rahimahulloh «Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasini xoslash hukmi» haqida aytadi: «Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasini namoz yoki boshqa ibodat bilan xoslash va uning kunduzini roʻza bilan xoslash aksar ahli ilmlar nazdida munkar bidʼatdir va pok shariatda uning asli yoʻq».

U kishi rahimahulloh yana aytadi: «Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasi haqida birorta sahih hadis kelmagan, bu borada kelgan barcha hadislar toʻqima, zaif va asli yoʻq sanaladi. Bu kechaning Qurʼon oʻqishga oid ham, xos namoz yoki jamoat bilan bogʻliq ham biron xususiyati yoʻq. Baʼzi ulamolarning uning xususiyati bor degan soʻzlari esa zaif soʻzdir. Bu kunni biror ibodat bilan xoslash joiz emas. Mana shu toʻgʻri fikrdir. Tavfiq Allohdandir» («Fatovo Islomiyya», 4/511).

 

Fazilatli amallarda zaif hadislarga amal qilish hukmi

Agar bu bobdagi hadislarga toʻqima emas, balki zaif deb qarasak ham, ahli ilmlarning sahih soʻzlariga koʻra, garchi fazoilul aʼmol (amallar fazilati) yoki targʻib va tarhib (qiziqtirish va qoʻrqitish) bobidan boʻlsa ham zaif hadisga mutlaqo amal qilinmaydi. Zero, sahih hadislarda musulmon kishi uchun zaif hadislarga ergashish zaruratini yoʻqqa chiqaradigan unsurlar mavjud. Mazkur kechani va uning kunduzini biror ibodat bilan xoslash shariatda Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam nazdida ham, u zotning sahobalari nazdida maʼlum emas.

Alloma Ahmad Shokir aytadi: «Hukmlar bilan fazoilul aʼmol va shunga oʻxshashlar oʻrtasida zaif rivoyatga amal qilmaslikda farq yoʻq. Balki hech kimga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan sahih yoki hasan hadis bilan sobit boʻlgan narsadan boshqasida hujjat yoʻq» («Al-Bois al-hasis», 1/278).

Qoʻshimcha maʼlumot uchun sahifamizning kitoblar boʻlimidagi: «Zaif hadisga amal qilish hukmi borasida chuqur mulohaza» asariga murojaat qiling.

Manba: Islomiy savol-javob ulamolari hayʼati

Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

3

O’xshash fatvolar

  • Shak kuni qazo niyati bilan roʻza tutishning hukmi qanday?

    Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam shak kuni roʻza tutishdan va Ramazondan ikki kun oldin roʻza tutishdan qaytarganliklarini bilaman. Lekin shu kunlarda oʻtgan Ramazonning qazosini tutishim joizmi?

  • Shak kuni roʻza tutish hukmi

    Shaʼbonning oʻttizinchi kechasi oyni koʻrish uchun chiqdik, lekin havo bulutli boʻlgani uchun koʻra olmadik. Shaʼbonning oʻttizinchi kuni shak kun boʻlgani uchun roʻza tutamizmi?

  • Shaʼbonning oxirida ziyofat uyushtirish

    Baʼzi oilalar Shaʼbon oyining soʻnggi kechasida ziyofat uchun yigʻilishadi, ayrim yoshi ulugʻ kishilarning esa bu kecha uchun maxsus aytadigan qoʻshiqlari bor. Bunday yigʻilishlar va ziyofatlarning hukmi qanday?

  • «Alloh azza va jalla shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida dunyo osmoniga tushadi» hadisining sanadi

    Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi, u kishi aytdilar: «Bir kecha Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni yoʻqotib qoʻydim, chiqsam, u zot Baqiʼda ekanlar. U zot: «Alloh va Rasuli senga zulm qilishidan qoʻrqdingmi?» dedilar. Men: «Yo Rasulalloh, men sizni biror ayolingizning oldiga ketib qoldingiz deb oʻyladim», dedim. U zot: «Alloh azza va jalla Shaʼbonning 15-kechasida dunyo osmoniga tushib, Kalb qabilasi qoʻylarining junidan ham koʻproq kishini magʻfirat qiladi», dedilar». Ushbu hadisning sanadi qanday?

  • Shaʼboniyya nima?

    Janubiy Osiyodagi koʻplab musulmonlar nishonlaydigan Shaʼboniyya bayramining asosi bormi?

  • Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasidan keyin qazo roʻza tutish joizmi?

    Homiladorlik va tugʻruq sababli Ramazon oyiga toʻgʻri kelgan koʻp kunlik Ramazon roʻzasi qazolarim bor edi. Allohga hamd boʻlsin, ularni tutdim, faqat oxirgi yetti kun qoldi. Ulardan uchtasini Shaʼbonning oʻn beshinchi kechasidan keyin tutdim va qolganini Ramazondan oldin tugatmoqchiman. Sizning saytingizda Shaʼbonning ikkinchi yarmida roʻza tutish faqat roʻzaga odatlangan kishi uchun joiz ekanini oʻqidim. Alloh sizni mukofotlasin, menga maslahat bering, zimmamdagi kunlarning roʻzasini tugataymi yoki yoʻqmi? Agar javob «yoʻq» boʻlsa, tutgan uch kunimning hukmi nima, ularni qaytadan qazo qilamanmi?