Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Muomalalar » Meros va mol-mulkni taqsimlash » Meros masalasi
0 – 0
Fatvo: 307

O'qildi: 257

18.06.2025

/ 22 Zulhijja 1446

Fatvo mavzusi:

Meros masalasi

Savol

Kimdir menga ushbu holatda meros boʻyicha shariat hukmini aytib bera oladimi: Mening otam vafot etdi, undan toʻrt oʻgʻil, uch qiz va onam merosxoʻr boʻlib qoldi.

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Siz meros haqida soʻragan bu masalaning taqsimoti quyidagicha: Xotinga merosning sakkizdan biri (1/8) beriladi, chunki marhumning farzandlari bor. Alloh taolo shunday degan:

﴿فَإِن كَانَ لَكُمۡ وَلَدٞ فَلَهُنَّ ٱلثُّمُنُ مِمَّا تَرَكۡتُمۚ مِّنۢ بَعۡدِ وَصِيَّةٖ تُوصُونَ بِهَآ أَوۡ دَيۡنٖ﴾

Endi agar sizlarning farzandingiz qolgan bo‘lsa, ularga sizning merosingizdan sakkizdan biri tegur. (Bu taqsimotlar) sizlar qilgan vasiyat va qarzlaringiz ado qilingandan keyin bo‘lur» (Niso: 12).

Qolgan yetti ulush oʻn bir qismga teng boʻlinadi, oʻgʻil farzandlarining har biriga ikki qism va qiz farzandlarining har biriga bir qismdan beriladi. Buning dalili Alloh taoloning quyidagi soʻzlaridir:

﴿يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِيٓ أَوۡلَٰدِكُمۡۖ لِلذَّكَرِ مِثۡلُ حَظِّ ٱلۡأُنثَيَيۡنِ﴾

«Alloh farzandlaringizga (tegishli meros) borasida bir oʻgʻil uchun ikki qiz ulushi barobarida meros berishni amr qilur» (Niso: 11).

Misol bilan tushuntiradigan boʻlsak: agar yuqorida zikr qilingan marhum koʻchmas mulk va umumiy qiymati 88000 dollar miqdorida pul qoldirgan boʻlsa va agar uning qarzi boʻlmasa va u biror narsani vasiyat qilmagan boʻlsa, biz buni quyidagicha taqsimlaymiz:

Xotinga sakkizdan biri (1/8), yaʼni 11000 dollar beriladi. Qolgan yetmish yetti ming (77000) dollar oʻn bir qismga boʻlinadi:

88000 — 11000 = 77000 / 11 = 7000

Demak, oʻgʻilning ulushi 7000 * 2 = 14000 dollar, har bir qizning ulushi esa 7000 dollardan boʻladi. 

Alloh bilguvchiroqdir.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Musulmonning kofirga va kofirning musulmonga vasiyat qilishi hukmi

    Musulmonning kofirga oʻz molidan uchdan bir qismidan kamini vasiyat qilishining hukmi qanday? Shuningdek, buning aksi, agar kofir vasiyat qilsa, musulmon kofirdan mol qabul qilishi joizmi?

  • Vafot etgan shaxs merosini xotini, ikki o‘g‘li va qiziga taqsimlash

    Men meros haqida savol bermoqchiman. Oilaning holati quyidagicha deb faraz qilaylik: ota, ona, qiz va ikki o‘g‘il. Ota vafot etgan holatda, qolgan har bir oila a’zosining shar’iy ulushi qanday?

  • Musulmonning kofirdan olgan merosini sadaqa qilishi

    Mening musulmon bo‘lmagan amakim vafot etdi va uning mendan boshqa merosxo‘ri yo‘q. Uning merosini olib, turli xayriya ishlariga sarflashim joizmi?

  • Musulmon farzandni merosdan mahrum qilish joiz emas

    Farzandlarni merosdan mahrum qilish, ayniqsa ota-onasiga nikoh masalalarida itoat qilmaydigan o‘g‘il (yoki qiz) haqida savolim bor. Misol uchun, bir erkak g‘ayridin ayolga uylansa. Ma’lumki, musulmon erkak yahudiy yoki nasroniy ayolga uylanishi joiz. Ammo hozirgi zamonda G‘arb mamlakatlarida bunday dindor odamlarni topish mushkul, chunki din ulardan yerdan quyoshgacha bo‘lgan masofadek uzoqlashgan. Bugungi kunda katoliklar, protestantlar va shunga o‘xshash din vakillari «Ahli kitob» hisoblanadimi? Musulmon ayolning g‘ayridin erkakka turmushga chiqishi qat’iyan taqiqlangani aniqmi? Biz bu holat tobora ko‘payib, musulmon qizlar orasida odatga aylanayotganini kuzatmoqdamiz.

  • Yerni masjid uchun vaqf qilib, keyin qaytib olish

    Badavlat bir kishi masjid qurish uchun o‘z yerini vaqf qilishni va’da bergan edi. Keyinchalik boshqa odamlar kelib, bu joyni maktabga aylantirishni iltimos qilishdi. U qanday yo‘l tutishi kerak?