Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Namoz


Saqlanganlar

Murakkab qidiruv


Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Hadis va sunnat » Zaif hadislar » Tiyn surasi oʻqilganda «shubhasiz guvohman» deyish kerakmi?
Fatvo: 2988

O'qildi: 181

28.10.2026

/ 17 Jumadal-ula 1448

Fatvo mavzusi:

Tiyn surasi oʻqilganda «shubhasiz guvohman» deyish kerakmi?

Savol

Tin surasini o‘qib bo‘lgach, inson «Bila shakkin va ashhadu» (Shubhasiz, guvohlik beraman) deyiladigan hadis bormi? Bu hadisning sahihlik darajasi va uni qayerdan topishim mumkinligi borasida ma’lumot bera olasizmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Ushbu hadis Sunani Termiziyda kelgan:

حَدَّثَنَا ‌ابْنُ أَبِي عُمَرَ ، قَالَ: حَدَّثَنَا ‌سُفْيَانُ ، عَنْ ‌إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ: سَمِعْتُ ‌رَجُلًا بَدَوِيًّا أَعْرَابِيًّا يَقُولُ: سَمِعْتُ ‌أَبَا هُرَيْرَةَ يَرْوِيهِ يَقُولُ: «مَنْ قَرَأَ سُورَةَ: ﴿وَٱلتِّینِ وَٱلزَّیۡتُونِ ۝١﴾ فَقَرَأَ ﴿أَلَیۡسَ ٱللَّهُ بِأَحۡكَمِ ٱلۡحَـٰكِمِینَ ۝٨﴾ فَلْيَقُلْ: بَلَى وَأَنَا عَلَى ذَلِكَ مِنَ الشَّاهِدِينَ»

Bizga Ibn Abu Umar aytib berdi: Sufyon unga Ismoil ibn Umayyadan xabar qilib shunday degan ekan: Men bir badaviy a’robiy kishining shunday deyayotganini eshitdim: «Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar:

«Kimki

﴿وَٱلتِّینِ وَٱلزَّیۡتُونِ ۝١﴾

«Anjirga qasam, zaytunga qasam» (Tiyn: 1) surasini o‘qisa va (sura soʻngidagi)

﴿أَلَیۡسَ ٱللَّهُ بِأَحۡكَمِ ٱلۡحَـٰكِمِینَ ۝٨﴾

«Axir Alloh hukm qilguvchilarning eng adolatlisi emasmi?!» (Tiyn: 8) oyatiga yetganda, «Balaa va anaa ’alaa zaalika minash-shaahidiyn» (Ha, albatta, men ham bunga guvohlik beraman), deb aytsin» (Termiziy, 3347; Hadis hukmi: «zaif». Manba: «Zaifi Termiziy», 3347).

Imom Termiziy bu hadisni rivoyat qilgandan soʻng:

حَدِيثٌ إِنَّمَا يُرْوَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ هَذَا الْأَعْرَابِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَا يُسَمَّى.

«Ushbu hadis faqat mana shu sanad orqali mazkur a’robiydan, u esa Abu Hurayradan rivoyat qilingan bo‘lib, (a’robiyning) ismi zikr qilinmagan», deb aytgan (Sunani Termiziy, 3347).

Bu Imom Termiziyning ushbu sanadning illatini bayon qilishidir, u ham bo‘lsa, hadisdagu a’robiyning kim ekanligi noaniqligidir. Shunga binoan, hadisning rivoyat zanjiri zaif, ya’ni ushbu hadis sahih emas. Bu hadisni Imom Abu Dovud ham oʻz sunanida 753-raqam ostida mazkur a’robiy zanjiri orqali rivoyat qilgan.

Muosir muhaddislardan boʻlgan Alloma Alboniy rahimahulloh ham ushbu hadisni «Zaiful jome’» asarida, 5784-raqam ostida zaif deb keltirganlar.

Modomiki, hadis sobit bo‘lmagan ekan, unga amal qilish toʻgʻri boʻlmaydi.

Alloh bilguvchiroqdir.

Manba: Shayx Muhammad Solih al-Munajjid

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • «Alloh azza va jalla shaʼbonning oʻn beshinchi kechasida dunyo osmoniga tushadi» hadisining sanadi

    Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi, u kishi aytdilar: «Bir kecha Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni yoʻqotib qoʻydim, chiqsam, u zot Baqiʼda ekanlar. U zot: «Alloh va Rasuli senga zulm qilishidan qoʻrqdingmi?» dedilar. Men: «Yo Rasulalloh, men sizni biror ayolingizning oldiga ketib qoldingiz deb oʻyladim», dedim. U zot: «Alloh azza va jalla Shaʼbonning 15-kechasida dunyo osmoniga tushib, Kalb qabilasi qoʻylarining junidan ham koʻproq kishini magʻfirat qiladi», dedilar». Ushbu hadisning sanadi qanday?
  • «Allohim, bizga rajab va shaʼbon oylarida baraka ato etgin va bizni ramazonga yetkazgin» duosi sahih hadisda kelganmi?

    Rajab oyining birinchi kechasida muayyan duoni aytish sunnatdanmi, shuni bilmoqchi edim. Duo quyidagicha:«Allohumma barik lana fi rajab va shaʼban va balligʻna Ramazon». Alloh subhanahu va taolodan bizni sahih sunnatga amal qilishda sobitqadam qilishini soʻrayman.
  • Shaʼbon oyida oʻlim koʻpayadimi?

    Shaʼbon oyida ruhlarning olinishi koʻpayishi haqida biror asar kelganmi?
  • Yosin surasiga oid toʻqima hadis

    Qaysi sura Qur’onning qalbi deyiladi?