O'qildi: 80
06.02.2026
/ 18 Shaban 1447
Fatvo mavzusi: Fitrat sunnatlari
Savol
Kindik ostidagi tukni olish haqida savolim bor, uning chegarasi qayergacha bo‘lishi kerakligini bilmayabman. Moyaklardagi tukni olib tashlash vojibmi? Iltimos, shunga oydinlik kiritib bersangiz. Ayollar-chi, ular ham tuklarini olib tashlashlari kerakmi?
O’xshash fatvolarJavob
Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.
Ushbu savol fazilatli shayx Muhammad ibn Solih rahimahullohga taqdim etilganda, u kishi quyidagicha javob berganlar:
«Mehribon va Rahmli Alloh nomi bilan. Barcha hamd-u sano olamlar Rabbi Allohga bo‘lsin. Tuklarni olish fitrat sunnatlaridan emas, ammo agar juda ko‘p bo‘lsa, uni olib tashlash kerak, toki tashqaridagi narsalar bilan ifloslanmasin…» iqtibos tugadi.
Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamning sunnati mutohharalarida istihdodning mashru’ ekanini anglatuvchi hadis sobit bo‘lgan. Istihdod – bu avrat tuki atrofidagi boshqa tuklarni olish.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallamning «Fitrat beshtadir: xatna qilish, (qovuqni) qirish, mo‘ylabni qaychilash, tirnoqlarni olish hamda qo‘ltiqlar ostini yulish», deganlarini eshitganman» (Sahihi Buxoriy, 5891).
Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallam bu narsa uchun qirq kunni belgilaganlar. Shuning uchun tuklarni bundan ortiq qoldirish mumkin emas.
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Biz uchun mo‘ylabni qisqartirish, tirnoqlarni olish, qo‘ltiq tuklarini yulish va qovuq tukini qirish muddatini qirq kechadan oshirmaslik belgilandi» (Sahihi Muslim, 258).
Faqihlar qovuqni qirish odoblarini zikr qilishgan va avrat tuklarini olishda kindik ostidan boshlash, o‘ng tomondan boshlash, yashirincha qilish va olingan tuk yoki tirnoqlarni ko‘mish mustahab deb ta’kidlashgan.
Bu nopok tuklarni olishning mashru’ bo‘lishidagi hikmat shuki, agar moyakdagi va orqa tarafdagi tuklarga najosat yopishadigan bo‘lsa, hikmat amalga oshadi. Chunki bu yerda maqsad to‘liq tozalik, to‘la poklanish, nopoklikdan va tanaga ifloslik hamda najosatlarning yopishishidan uzoq bo‘lishdir. Shuning uchun bu paytda tuklarni olish yaxshi ishdir.
Ayollar avrat atrofi va qo‘ltiq osti tuklarini olish masalasida erkaklar bilan bir hukm ostidadirlar.
Alloh bilguvchiroqdir.
Bu javob foydali bo’ldimi?