O'qildi: 135
31.12.2025
/ 11 Rajab 1447
Fatvo mavzusi: Najosatdan poklanish
Savol
Agar it bizning badanimizni yoki kiyimimizni yalab qo‘ysa, nima qilishimiz kerak? Agarda yalangan joyni tuproq yoki loy bilan ishqalashi kerak, degan yechimni bersangiz, lekin u silliq, qimmatbaho matodan tikilgan kiyim, masalan, kostyum bo‘lsa-chi? Agar u shunday qilsa, kiyimi ko‘proq ifloslanadi. Shu sababli kiyimni toʻproq bilan ishqamasdan kimyoviy tozalash unsurlari bilan yuvsa yetarli bo‘ladimi?
O’xshash fatvolarJavob
Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.
Ilm ahllari itning so‘ri (og‘zining suvi) va so‘lagini najas deb aytganlar. Ular u yalagan idishlar va kiyimlarni yuvish vojib deydilar. Bunday hollarda musulmon kishi tozalash uchun nima qilishini ko‘rsatuvchi sunnat kelgan. Ikki shayx (Buxoriy va Muslim)
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Birortangizning idishini it yalab qo‘ysa, uni to‘kib yuborsin, keyin yetti marta yuvsin», dedilar» (Sahihi Muslim, 279). Boshqa rivoyatda: «Birinchisi tuproq bilan» deb qo‘shimcha keltirgan.
«Valag‘a» so‘zining ma’nosi: tilini suvga yoki boshqa narsaga tiqqan, undan ichgan yoki ichmagan bo‘lishidan qat’i nazar. Yalash ham shunga kiradi.
Hadisda idish haqida so‘z yuritilgan boʻlsa-da, ahli ilmlar idish va boshqa narsalar orasida farq qo‘ymaganlar. Iroqiy aytgan: «Idishning zikr qilinishi ko‘pincha shu holat bo‘lgani uchun». Demak, idish yoki kiyimni yetti marta yuvish vojib, ulardan biri tuproq bilan bo‘lishi kerak. Bu Ibn Abbos va Abu Hurayra (roziyallohu anhumo) rivoyatlaridan birida aytilgan qavl. Buni Ibn Sirin, Tovus, Avzo’iy, Shofi’iy, Ahmad, Abu Savr va boshqalar qabul qilgan. (Al-Majmu’ 2/586; al-Mug‘niy 1/46; al-Muhallo 1/146; Nayl al-Avtor 1/74).
Oxirgi yuvish tuproq bilan bo‘lishi shart emas. Shuning uchun savolda aytilgan tuproq kiyimni iflos qiladi degan e’tiroz inobatga olinmaydi, chunki keyin suv bilan yuviladi. Quritilib, dazmollanganidan so‘ng u oldingidan ham tozaroq bo‘ladi.
Alloh bilguvchiroqdir.
Bu javob foydali bo’ldimi?