Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Ibodatlar » Roʻza masalalari » Roʻzani qasddan buzish kafforati » Jazirama issiqda ish sababli roʻzasini buzgan kishining hukmi
0 – 0
Fatvo: 11539

O'qildi: 90

10.02.2026

/ 22 Shaban 1447

Fatvo mavzusi:

Jazirama issiqda ish sababli roʻzasini buzgan kishining hukmi

Savol

Men Saudiya Arabistonida oʻn besh kishi bilan qurilishda ishlayman. Ramazon oyi kirgach, birinchi va ikkinchi kunlari roʻza tutdik. Soʻngra, oyning qolgan qismida barcha ishchilar, jumladan men ham roʻzamizni ochdik. Buning sababi, biz Misrdan kelib, ilk bor boshqacha ob-havoga duch kelgandik. Keyingi yili Ramazonda roʻza tutdim. Buning hukmi qanday boʻladi? Yana shuni taʼkidlashim lozimki, ikkinchi Ramazon kelganida men roʻza tutdim, lekin oʻtgan Ramazonda qoldirgan kunlarimning qazosini tutmadim. Iltimos, bizga maslahat bering. Alloh sizni mukofotlasin.

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Qilgan ishingiz haromdir va bunday qilish joiz emas. Zero, Ramazon roʻzasi Islomning besh ruknidan biridir. Alloh taolo aytgan:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ۝١٨٣﴾

«Ey moʻminlar, taqvoli kishilar boʻlishingiz uchun sizlardan ilgari oʻtganlarga farz qilingani kabi sizlarga ham roʻza tutish farz qilindi» (Baqara: 183).

Qiyomat kuni Alloh taolo huzurida turganingizda, U sizga sogʻliq va xotirjamlik ato etgan boʻlsa-da, Uning amrlariga boʻysunmaganingiz va oyatlariga amal qilmaganingiz uchun qanday uzr aytasiz? U Zot jalla va ʼalo aytgan:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ۝١٨٣﴾

«Ey moʻminlar, taqvoli kishilar boʻlishingiz uchun sizlardan ilgari oʻtganlarga farz qilingani kabi sizlarga ham roʻza tutish farz qilindi» (Baqara: 183).

U Zotning «sizlarga ham roʻza tutish farz qilindi, kitobat qilindi» degan soʻzi, sizlardan avvalgilarga farz qilingani kabi, sizlarga ham taqvoli boʻlishingiz uchun roʻza farz qilinganini anglatadi. U zot taqvoni roʻzaning gʻoyasi va roʻzani taqvoga erishish vositasi qildi. Sizga roʻzangizni ochib yuborish haromdir. Siz tavba qilishingiz, istigʻfor aytishingiz va oʻtgan ishlaringizga nadomat chekishingiz lozim. Ishlayotganingiz esa uzr boʻlmaydi. Siz kechasi ham ishlashingiz mumkin. Agar bunga imkoningiz boʻlmasa, bu ishingizni tashlang, chunki bunga zarurat yoʻq. Ishni oyning oxirigacha toʻxtating yoki roʻza tutishga imkon beradigan yengilroq ish toping. Biroq, ishchi sifatida Ramazon oyida roʻzangizni ochishingiz joiz emas. Agar avvalgi Ramazonda oʻtkazib yuborgan kunlaringiz boʻlib, ikkinchi Ramazon kelgan boʻlsa, oʻsha kunlarning qazosini tutishingiz va fidya berishingiz vojib boʻladi. Har bir kun uchun bir mudd bugʻdoy yoki oʻzingiz yashab turgan davlatda taom boʻladigan boshqa don-dunlardan (un, guruch, noxot, grechka kabi taom tayyorlasa va saqlasa boʻladigan narsalardan) yarim soʻ berasiz. Shu bilan birga, bunday amallarni takrorlamasligingiz, roʻzani buzishga qayta qoʻl urmasligingiz lozim. Allohdan magʻfirat soʻrang va Alloh azza va jalla oldida turishingizni hamda U sizni hisob-kitob qilishini unutmang. Alloh bizni va sizni Oʻzi sevgan va rozi boʻladigan amallarga muvaffaq aylasin. Vallohu aʼlam.

Manba: Shayx Abdulloh ibn Humayd fatvolari, 172-bet.

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Ramazon kunduzida er-xotinlik qilish xatari

    Maʼlumki, Ramazon oyida kunduzi ayoli bilan jinsiy aloqa qilgan kishining jazosi qul ozod qilish yoki ikki oy ketma-ket roʻza tutish yoxud oltmish miskinga taom berishdir. Bu masalaga oid bir qancha savollarim bor: 1. Agar erkak kishi xotini bilan boshqa-boshqa kunlarda bir necha marta jinsiy aloqa qilsa, uning har bir kuni uchun ikki oydan roʻza tutadimi yoki ikki oy roʻza tutsa, barcha aloqa qilgan kunlari uchun kifoya qiladimi? 2. Agar ushbu jarimaga tushgan kishi yuqorida zikr qilingan hukmni bilmagan boʻlsa, balki har bir yaqinlik kunini bir kun roʻza tutish bilan qazo qilaman deb oʻylagan boʻlsa, bu holatda hukm oʻzgaradimi? 3. Eriga lozim boʻlgan kafforat xotinga ham lozim boʻladimi? 4. Miskinlarni toʻydirish oʻrniga pul toʻlash joizmi? 5. Bir miskinga er va xotini nomidan birgalikda taom berish joizmi? 6. Agar toʻydirishga hech bir miskinni topa olmasa, pulni Riyozdagi «al-Birr» jamiyati kabi xayriya tashkilotlaridan biriga yoki boshqa tashkilotlarga toʻlashi joizmi?

  • Roʻzada jinsiy aloqada bo‘lishning jarimasi

    Ramazon oyining kunduz kunlarida xotinim bilan bir necha marta jinsiy aloqada bo‘ldim va bu qilmishimdan chuqur afsus chekmoqdaman. Ramazon kunduzi jinsiy aloqa qilishning kafforati qul ozod qilish ekanligini bilib oldim, ammo qul ozod qilish uchun mablag‘im yetarli emas. Ishim tufayli ketma-ket ikki oy ro‘za tutish men uchun juda mushkul. Hadisda aytilganidek, buning o‘rniga oltmishta miskinga taom bersam, joiz bo‘ladimi?

  • Ramazon oyida ro‘zador mahbusning xotini bilan jinsiy aloqa qilishi

    Quyidagi masala haqida so‘ramoqchiman: Braziliyada bir yil oldin Islomga qaytgan (Allohga hamdlar bo‘lsin) birodarlarimiz bor. Ular qamoqda. Mahbus yakshanba kunlari uchrashuv vaqtida xotini bilan soat 11:00 dan 2:00 gacha birga bo‘ladi. Savolim shuki, ular Ramazon oyida nima qilishlari kerak? Ularning xotinlari musulmon emas. O‘ttiz kun davomida ayolning iffatini saqlashni hisobga olib, bu borada bizga maslahat bering. Ular Islomda yangi, oramizda biror olim yo‘q. Rahmat.