Mavzular

Yangi fatvolar

Maqolalar

Kitoblar

Saqlanganlar

Murakkab qidiruv

Loyiha haqida

Fikr bildiring

Bosh sahifa » Fiqh asoslari » Fiqh » Ibodatlar » Roʻza masalalari » Uzrli kishilarning roʻzasi » Bemorning ramazonda roʻza tutmasligi afzalmi?
0 – 0
Fatvo: 11107

O'qildi: 148

06.02.2026

/ 18 Shaban 1447

Fatvo mavzusi:

Bemorning ramazonda roʻza tutmasligi afzalmi?

Savol

Bemorning ramazonda roʻza tutmasligi afzalmi yoki qiyin boʻlsa ham, chidab roʻza tutishi afzalmi?

O’xshash fatvolar

Javob

Alloh taologa hamdu sanolar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlar bo‘lsin.

Agar roʻza tutish bemorga ogʻirlik qilsa, roʻza tutmasligi va sogʻaygandan soʻng qoldirgan kunlarini qazo qilishi afzaldir. Mashaqqat bilan roʻza tutish mustahab deyilmaydi.

Buning dalili:

عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللهَ يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ، كَمَا يَكْرَهُ أَنْ تُؤْتَى مَعْصِيَتُهُ».

Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: «Darhaqiqat, Alloh taolo Oʻzining ruxsatlariga amal qilinishini yaxshi koʻradi, xuddi Oʻziga maʼsiyat qilinishini yomon koʻrganidek» (Musnadi Ahmad, 5866; Hadis hukmi: «sahih». Manba: «Sahihul Jomeʼ», 1886).

عَنْ عَائِشَةَ ﵂ أَنَّهَا قَالَتْ «مَا خُيِّرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيْنَ أَمْرَيْنِ إِلَّا أَخَذَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ وَمَا انْتَقَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِنَفْسِهِ إِلَّا أَنْ تُنْتَهَكَ حُرْمَةُ اللهِ فَيَنْتَقِمَ لِلهِ بِهَا».

Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ikki ish orasida ixtiyor berilsa, modomiki gunoh boʻlmasa, osonrogʻini tanlaganlar. Agar gunoh boʻlsa, odamlarning bundan eng uzogʻi boʻlar edilar» (Sahihi Buxoriy, 3560; Sahihi Muslim, 2327).

Imom Navaviy rahimahulloh ushbu hadisning sharhida: «Hadisdan agar harom yoki makruh boʻlmasa, yengilroq va osonroq yoʻlni tanlash mustahabligi tushuniladi», deganlar.

Bundan tashqari, bemorning roʻza tutishi unga mashaqqat tugʻdirgani sababli makruhdir. Agar roʻza tutish natijasida zarar koʻrishdan xavotirlansa, hatto roʻza tutish harom boʻlishi ham mumkin.

Qurtubiy rahimahulloh aytadi:

«Bemorning holati ikki turga boʻlinadi:

Birinchisi: roʻzani umuman koʻtara olmaydigan kasallik, bu holda ogʻiz ochish vojib boʻladi.

Ikkinchisi: roʻza tutishga qodir boʻlsa-da, zarar va mashaqqat bilan roʻza tutish, bu holda ogʻiz ochish mustahab boʻladi va faqat johillargina roʻza tutadi» (Tafsiri Qurtubiy, 2/276).

Ibn Qudoma rahimahulloh aytadi: «Agar bemor shunga qaramay, roʻza tutishda davom etsa, makruh ish qilgan boʻladi, chunki bu oʻziga zarar yetkazish, Alloh bergan yengillikni rad etish va U Zotning ruxsatini qabul qilmaslikdir» («Mugʻniy», 4/404).

Shayx Ibn Usaymin rahimahulloh aytadi: «Shunday qilib, biz baʼzi ijtihod qiluvchilar va baʼzi bemorlarning xatolarini koʻramizki, ular uchun roʻza tutish ogʻir va balki zararli boʻlsa-da, ogʻiz ochishni xohlamaydilar. Biz aytamizki: bular Alloh azza va jallaning karami-ehsonini qabul qilmay, U Zotning ruxsatini rad etib va oʻzlariga zarar yetkazib xato qildilar. Alloh azza va jalla aytadi:

﴿وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ﴾

«Va oʻzlaringizni oʻldirmangiz!» (Niso: 29)» («Sharh al-Mumtiʼ», 6/352).

Qoʻshimcha foyda uchun 1319-raqamli savolga murojaat qiling.

Vallohu aʼlam.

Manba: Islomiy savol-javoblar

Fatvo manbasi

Maqola borasida fikringiz?

Izoh sababi
Ushbu qator to'ldirilishi shart.

Bu javob foydali bo’ldimi?

0

O’xshash fatvolar

  • Tugʻruq sababli roʻzani qazo qilmoq

    Yaqinda Ramazon oyida farzand koʻrganim sababli tutolmagan roʻzalarimni qanday qilib qazosini tutaman? Roʻza tutishdan oldin qanday niyat qilishim kerak?

  • Imtihon ro‘zani ochishga uzr boʻlmaydi

    Ramazonda olti yarim soat davom etadigan imtihon topshiraman, uning orasida 45 daqiqalik tanaffus bor. O‘tgan yili ham shu imtihonni topshirgan edim, lekin ro‘za sababli diqqatimni jamlay olmagandim. Imtihon kuni ro‘zamni ochishim joizmi?

  • Imtihon sababli ro‘zani ochish joizmi?

    Agar o‘rta maktabni bitirish imtihoni Ramazon oyiga to‘g‘ri kelsa, talaba imtihonga diqqatini jamlay olishi uchun Ramazonda ro‘zasini ochishi joizmi?

  • Jihodga quvvat olish uchun roʻzani ochishning sharʼiyligi

    Mujohidlarning Ramazonda roʻza tutmasliklari joizmi? Garchi ular oʻz yurtlarida boʻlsalar va musofir boʻlmasalar ham.

  • Kafforat oʻtash tartibi

    Ramazonda roʻza tutmagan kishi uchun har kun uchun alohida fidya berish kerakmi yoki Ramazondan keyin barchasini jamlab bir marta beriladimi?

  • «Roʻza tutganga bir ajr, tutmaganga ikki ajr», degan hadis bormi?

    Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: «Roʻza tutgan kishiga bir ajr, roʻza tutmaganga esa ikki ajr», degan soʻzlarining maʼnosi nima?